Interpelacja nr 10102
Interpelacja w sprawie działań mających na celu zmianę przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań mających na celu zmianę przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi
Interpelacja nr 10102
do ministra zdrowia
w sprawie działań mających na celu zmianę przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi
Zgłaszający: Jacek Osuch
Data wpływu: 06-06-2025
Mając na uwadze fakt, jak wrażliwym społecznie tematem oraz rozpowszechnionym zjawiskiem jest szeroko rozumiany problem alkoholizmu, a także mając na uwadze działania podejmowane przez różne podmioty i instytucje, w tym jednostki samorządu terytorialnego, które zmierzają do ograniczenia spożycia alkoholu oraz zmiany obyczajów w zakresie jego spożywania przez obywateli, zwracam się z wnioskiem, aby podczas prac nad zgłoszonym przez stronę rządową projektem ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD147) uwzględnione zostały również propozycje zawarte w rezolucji nr 10/XIV/24 Rady Miasta Krakowa z dnia 20 listopada 2024 roku, które skierowano do rządu Rzeczypospolitej Polskiej.
W chwili obecnej projekt ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD147), który jest obiektem konsultacji publicznych niestety nie uwzględnia postulatów zawartych w rezolucji nr 10/XIV/24 Rady Miasta Krakowa z dnia 20 listopada 2024 roku. Tymczasem proponowane przez radnych miasta Krakowa oraz miasto Kraków rozwiązania mogą realnie wpłynąć na zmniejszenie się skali problemów alkoholowych obejmujących swoim zasięgiem całe społeczeństwo.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:
Czy w projekcie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD147) zostaną uwzględnione postulaty i propozycje zawarte w rezolucji nr 10/XIV/24 Rady Miasta Krakowa z dnia 20 listopada 2024 roku? A jeśli tak, to w jakim zakresie?
Interpelacja nr 10102
do ministra zdrowia
w sprawie działań mających na celu zmianę przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi
Zgłaszający: Jacek Osuch
Data wpływu: 06-06-2025
Mając na uwadze fakt, jak wrażliwym społecznie tematem oraz rozpowszechnionym zjawiskiem jest szeroko rozumiany problem alkoholizmu, a także mając na uwadze działania podejmowane przez różne podmioty i instytucje, w tym jednostki samorządu terytorialnego, które zmierzają do ograniczenia spożycia alkoholu oraz zmiany obyczajów w zakresie jego spożywania przez obywateli, zwracam się z wnioskiem, aby podczas prac nad zgłoszonym przez stronę rządową projektem ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD147) uwzględnione zostały również propozycje zawarte w rezolucji nr 10/XIV/24 Rady Miasta Krakowa z dnia 20 listopada 2024 roku, które skierowano do rządu Rzeczypospolitej Polskiej.
W chwili obecnej projekt ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD147), który jest obiektem konsultacji publicznych niestety nie uwzględnia postulatów zawartych w rezolucji nr 10/XIV/24 Rady Miasta Krakowa z dnia 20 listopada 2024 roku. Tymczasem proponowane przez radnych miasta Krakowa oraz miasto Kraków rozwiązania mogą realnie wpłynąć na zmniejszenie się skali problemów alkoholowych obejmujących swoim zasięgiem całe społeczeństwo.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:
Czy w projekcie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD147) zostaną uwzględnione postulaty i propozycje zawarte w rezolucji nr 10/XIV/24 Rady Miasta Krakowa z dnia 20 listopada 2024 roku? A jeśli tak, to w jakim zakresie?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11398 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.50.2025.DL
Warszawa, 04 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10102 złożoną przez Pana Jacka Osucha, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie działań mających na celu zmianę przepisów ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Uprzejmie informuję, że postulaty zawarte w rezolucji nr 10/XIV/2024 Rady Miasta
Krakowa z dnia 20 listopada 2024 r., skierowanej pierwotnie do Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów, były przedmiotem analizy Ministerstwa Zdrowia a odpowiedź w tej sprawie,
skierowana do Pana Jakuba Koska, Przewodniczącego Rady Miasta Krakowa, udzielona
została pismem z dnia 23 grudnia 2024 r.
Odnośnie do pierwszego postulatu wskazanego w ww. rezolucji, dotyczącego zmiany
przepisu art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zwanej dalej „ustawą”, poprzez zmianę
przesłanki cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z: „w związku ze
sprzedażą napojów alkoholowych” na: „w związku z działalnością punktu sprzedaży”
wskazano, że Ministerstwo Zdrowia, po konsultacji z Krajowym Centrum Przeciwdziałania
Uzależnieniom (KCPU), nie znajduje uzasadnienia dla jej uwzględnienia. Zgodnie z ww.
przepisem ustawy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku
powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub
najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów
alkoholowych przez dany punkt sprzedaży, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
organów powołanych do ochrony porządku publicznego. Oznacza to, że aby doszło do
cofnięcia zezwolenia muszą zostać spełnione kumulatywnie następujące przesłanki:
1) w okresie 6 miesięcy doszło co najmniej dwukrotnego zakłócenia porządku
publicznego;
2) doszło do „zakłócenia porządku publicznego” – chodzi tu nie tylko o
popełnienie wykroczenia wskazanego w przepisie art. 51 ust. 1 kodeksu
wykroczeń (zakłócanie spokoju, porządku publicznego i ciszy nocnej), ale
wszelkich czynów zabronionych, których konsekwencją jest zakłócenie
porządku publicznego czyli np. spożywanie napojów alkoholowych wbrew
zakazowi, bójki/pobicie, niszczenie mienia itp.;
3) zakłócenie musi nastąpić w miejscu sprzedaży lub jego najbliższej okolicy;
4) ponadto należy udowodnić związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy
wystąpieniem zakłócenia porządku publicznego, a sprzedażą napojów
alkoholowych (zakłócenie porządku publicznego w związku ze sprzedażą
napojów alkoholowych przez dany, konkretny punkt sprzedaży);
5) gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony
porządku publicznego.
Takie sformułowanie przesłanek cofnięcia zezwolenia rzeczywiście powoduje, że do
skutecznego cofnięcia zezwolenia dochodzi jedynie, gdy dojdzie do wyczerpania wszystkich
powyższych przesłanek. Mechanizm ten z jednej strony ma chronić przedsiębiorców przed
pochopną decyzją organu, z drugiej strony zapewniać eliminację z rynku sprzedaży napojów
alkoholowych nierzetelnych sprzedawców. Warto w tym miejscu przytoczyć orzecznictwo
w tej kwestii: „zakłóceniem porządku publicznego w rozumieniu art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy
o wychowaniu w trzeźwości są wszelkie nieakceptowalne z punktu widzenia porządku
publicznego zdarzenia mające związek z dystrybucją napojów alkoholowych, niekoniecznie
z nabyciem przez konkretnego uczestnika zdarzenia alkoholu w danym punkcie, a o związku
przyczynowym pomiędzy zakłóceniem porządku publicznego a sprzedażą napojów
alkoholowych można mówić gdy zostanie wykazane, że gdyby nie sprzedaż napojów
alkoholowych to nie doszłoby do zakłócenia porządku publicznego. W sytuacji gdy nie
zostanie stwierdzone, że osoby zakłócające porządek publiczny są pod wpływem alkoholu,
nie można uznać aby wykazano omawiany związek przyczynowy” (
vide wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2023 r. sygn. akt III
SA/Gl 844/22).
KCPU (a wcześniej Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych -
PARPA) od wielu lat otrzymuje sygnały od samorządów lokalnych, że wykazanie ww.
związku przyczynowo-skutkowego w postępowaniach administracyjnych w przedmiocie
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
cofnięcia zezwolenia jest trudne i wiele spraw, w których cofnięto zezwolenie w pierwszej
instancji, nie utrzymuje się w instancji odwoławczej. Niemniej jednak nie uzasadnia to
jednakże zasadności zmiany przesłanki w postaci „zakłócania porządku publicznego w
związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży” na „zakłócania
porządku publicznego w związku z działalnością punktu sprzedaży”. Wydaje się, że skoro
przepis dotyczy cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, to zakłócenia
porządku publicznego powodowane przez klientów ww. punktu muszą mieć związek ze
sprzedażą napojów alkoholowych w danym punkcie sprzedaży, a nie generalnie z jego
działalnością.
Wartym podzielenia wydaje się postulat zakazu wydawania zezwolenia na sprzedaż
napojów alkoholowych – przez okres jednego roku - w punkcie, w którym zezwolenie
zostało cofnięte z uwagi na zakłócanie porządku publicznego. Zezwolenia na sprzedaż
napojów alkoholowych mają charakter podmiotowo-przedmiotowy. Oznacza to, że
cofnięcie zezwolenia odnosi się do konkretnego przedsiębiorcy oraz konkretnego punktu
sprzedaży napojów alkoholowych. W praktyce przedsiębiorcy wykorzystują ten fakt
występując o nowe zezwolenie w tym samym punkcie posługując się inną formą działalności
gospodarczej (np. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą zakładają spółki
prawa handlowego lub inna osoba z rodziny rejestruje działalność i występuje o zezwolenie)
obchodząc tym samym sankcję związaną z cofnięciem zezwolenia. Wydaje się, że taki zakaz
mógłby przyczynić się do wyeliminowania z rynku sprzedaży napojów alkoholowych
nierzetelnych sprzedawców i zabezpieczenia miejsc, w których dochodzi do zakłócania
porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych.
Postulat dotyczący waloryzacji stawek opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów
alkoholowych również należy uznać za zasadny. Warto przypomnieć, że obecnie za
całoroczne zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% oraz piwa
przedsiębiorca płaci jedynie 525 zł (w pierwszym roku obowiązywania zezwolenia).
Wysokość opłat nie była zmieniana od wielu lat i stawki te wydają się nie przystawać do
obecnej rzeczywistości cenowej. Zwiększenie stawek opłat pozwoliłoby zwiększyć pulę
środków przeznaczonych na realizację zadań gminnych programów profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii, a także
przyczyni się – po stronie przedsiębiorców - do bardziej racjonalnego podejmowania decyzji
o rozpoczęciu działalności w przedmiocie sprzedaży napojów alkoholowych.
Oba powyższe postulaty wymagają poddania dalszym analizom przed rozpoczęciem
ewentualnych prac legislacyjnych umożliwiających ich wdrożenie.
Odnośnie do postulatu dotyczącego zmiany przepisów dotyczących kontroli wieku osób
nabywających napoje alkoholowe, wskazano wówczas na ujęty w Wykazie prac
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów projekt ustawy o zmianie ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (numer w wykazie UD147),
którego założenia stanowią odpowiedź m.in. na zdiagnozowany problem jakim są
niepożądane i niebezpieczne praktyki dotyczące wyglądu opakowań napojów
alkoholowych.
W projekcie ustawy zaproponowano m.in. zmianę w art. 15 ustawy, nakładającą na
sprzedawców lub podających napoje alkoholowe obowiązek odmowy sprzedaży lub
podania napojów alkoholowych osobom, które nie okazały dokumentu potwierdzającego
ich wiek. Przy czym konstrukcja proponowanego przepisu obliguje każdorazowo
sprzedawcę lub podającego do żądania okazania powyższego dokumentu, w przypadku
wątpliwości co do ukończenia przez nabywcę 18. roku życia. Obecnie, w przypadku
wątpliwości co do pełnoletności nabywcy, sprzedający lub podający napoje alkoholowe jest
uprawniony do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy.
Odnośnie zaś kwestii wprowadzenia zakazu sprzedaży napojów alkoholowych w
opakowaniach o niewielkiej pojemności, z uwagi na obowiązujące przepisy ustawy z dnia 7
maja 2009 r. o towarach paczkowanych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2255) wdrażającej dyrektywę
PE i Rady ustanawiającą zasady dotyczące nominalnych ilości produktów w opakowaniach
jednostkowych, która w załączniku nr 1 określa dopuszczalne nominalne ilości napojów
alkoholowych, nie zidentyfikowano możliwości wprowadzenia zakazu sprzedaży tzw.
„małpek”.
Niemniej jednak w 2021 r. z inicjatywy Ministra Zdrowia do kategorii opłat za zezwolenie
na obrót hurtowy, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy, dodana została opłata
dotycząca zaopatrywania w napoje alkoholowe o ilości nominalnej napoju
nieprzekraczającej 300 ml przedsiębiorców posiadających zezwolenie na sprzedaż
detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Opłata wynosi 25 zł za każdy litr 100% alkoholu w ww. opakowaniach, w które zaopatrzono
sprzedawcę detalicznego.
Wpływy z opłaty stanowią w 50% dochód własny gmin. Pozostałe 50% stanowi przychód
Narodowego Funduszu Zdrowia. Wpływy z opłat stanowiące dochód gminy przeznaczają
na działania mające na celu realizację lokalnej międzysektorowej polityki przeciwdziałania
negatywnym skutkom spożywania alkoholu (zatem zadania własne samorządu gminy
związane przykładowo z polityką społeczną, zdrowotną lub inne działania związane z
profilaktyką lub rozwiązywaniem problemów związanych ze spożyciem alkoholu), z kolei
przychody Narodowego Funduszu Zdrowia są przeznaczane na działania profilaktyczne i
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
świadczenia opieki zdrowotnej związane z opieką psychiatryczną, leczeniem uzależnień
oraz innych następstw zdrowotnych spożycia alkoholu.
Przedstawiając powyższe uprzejmie informuję, że w związku z dużą liczbą uwag
zgłoszonych do projektu ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, w tym uwag o charakterze rozszerzającym
proponowane przez Ministerstwo Zdrowia rozwiązania, w najbliższym czasie planowane
jest skierowanie projektu ustawy do ponownych konsultacji publicznych. W związku z tym
uprzejmie wskazuję na możliwość zgłoszenia uwag do projektu ustawy w ramach etapu
konsultacji publicznych. O takiej możliwości poinformowano także Pana Łukasza Sęka,
Zastępcę Prezydenta Miasta Krakowa, w odrębnej korespondencji dotyczącej postulatów
w zakresie zmian ustawy w czerwcu br.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.50.2025.DL
Warszawa, 04 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10102 złożoną przez Pana Jacka Osucha, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie działań mających na celu zmianę przepisów ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Uprzejmie informuję, że postulaty zawarte w rezolucji nr 10/XIV/2024 Rady Miasta
Krakowa z dnia 20 listopada 2024 r., skierowanej pierwotnie do Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów, były przedmiotem analizy Ministerstwa Zdrowia a odpowiedź w tej sprawie,
skierowana do Pana Jakuba Koska, Przewodniczącego Rady Miasta Krakowa, udzielona
została pismem z dnia 23 grudnia 2024 r.
Odnośnie do pierwszego postulatu wskazanego w ww. rezolucji, dotyczącego zmiany
przepisu art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zwanej dalej „ustawą”, poprzez zmianę
przesłanki cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z: „w związku ze
sprzedażą napojów alkoholowych” na: „w związku z działalnością punktu sprzedaży”
wskazano, że Ministerstwo Zdrowia, po konsultacji z Krajowym Centrum Przeciwdziałania
Uzależnieniom (KCPU), nie znajduje uzasadnienia dla jej uwzględnienia. Zgodnie z ww.
przepisem ustawy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku
powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub
najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów
alkoholowych przez dany punkt sprzedaży, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
organów powołanych do ochrony porządku publicznego. Oznacza to, że aby doszło do
cofnięcia zezwolenia muszą zostać spełnione kumulatywnie następujące przesłanki:
1) w okresie 6 miesięcy doszło co najmniej dwukrotnego zakłócenia porządku
publicznego;
2) doszło do „zakłócenia porządku publicznego” – chodzi tu nie tylko o
popełnienie wykroczenia wskazanego w przepisie art. 51 ust. 1 kodeksu
wykroczeń (zakłócanie spokoju, porządku publicznego i ciszy nocnej), ale
wszelkich czynów zabronionych, których konsekwencją jest zakłócenie
porządku publicznego czyli np. spożywanie napojów alkoholowych wbrew
zakazowi, bójki/pobicie, niszczenie mienia itp.;
3) zakłócenie musi nastąpić w miejscu sprzedaży lub jego najbliższej okolicy;
4) ponadto należy udowodnić związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy
wystąpieniem zakłócenia porządku publicznego, a sprzedażą napojów
alkoholowych (zakłócenie porządku publicznego w związku ze sprzedażą
napojów alkoholowych przez dany, konkretny punkt sprzedaży);
5) gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony
porządku publicznego.
Takie sformułowanie przesłanek cofnięcia zezwolenia rzeczywiście powoduje, że do
skutecznego cofnięcia zezwolenia dochodzi jedynie, gdy dojdzie do wyczerpania wszystkich
powyższych przesłanek. Mechanizm ten z jednej strony ma chronić przedsiębiorców przed
pochopną decyzją organu, z drugiej strony zapewniać eliminację z rynku sprzedaży napojów
alkoholowych nierzetelnych sprzedawców. Warto w tym miejscu przytoczyć orzecznictwo
w tej kwestii: „zakłóceniem porządku publicznego w rozumieniu art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy
o wychowaniu w trzeźwości są wszelkie nieakceptowalne z punktu widzenia porządku
publicznego zdarzenia mające związek z dystrybucją napojów alkoholowych, niekoniecznie
z nabyciem przez konkretnego uczestnika zdarzenia alkoholu w danym punkcie, a o związku
przyczynowym pomiędzy zakłóceniem porządku publicznego a sprzedażą napojów
alkoholowych można mówić gdy zostanie wykazane, że gdyby nie sprzedaż napojów
alkoholowych to nie doszłoby do zakłócenia porządku publicznego. W sytuacji gdy nie
zostanie stwierdzone, że osoby zakłócające porządek publiczny są pod wpływem alkoholu,
nie można uznać aby wykazano omawiany związek przyczynowy” (
vide wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2023 r. sygn. akt III
SA/Gl 844/22).
KCPU (a wcześniej Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych -
PARPA) od wielu lat otrzymuje sygnały od samorządów lokalnych, że wykazanie ww.
związku przyczynowo-skutkowego w postępowaniach administracyjnych w przedmiocie
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
cofnięcia zezwolenia jest trudne i wiele spraw, w których cofnięto zezwolenie w pierwszej
instancji, nie utrzymuje się w instancji odwoławczej. Niemniej jednak nie uzasadnia to
jednakże zasadności zmiany przesłanki w postaci „zakłócania porządku publicznego w
związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży” na „zakłócania
porządku publicznego w związku z działalnością punktu sprzedaży”. Wydaje się, że skoro
przepis dotyczy cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, to zakłócenia
porządku publicznego powodowane przez klientów ww. punktu muszą mieć związek ze
sprzedażą napojów alkoholowych w danym punkcie sprzedaży, a nie generalnie z jego
działalnością.
Wartym podzielenia wydaje się postulat zakazu wydawania zezwolenia na sprzedaż
napojów alkoholowych – przez okres jednego roku - w punkcie, w którym zezwolenie
zostało cofnięte z uwagi na zakłócanie porządku publicznego. Zezwolenia na sprzedaż
napojów alkoholowych mają charakter podmiotowo-przedmiotowy. Oznacza to, że
cofnięcie zezwolenia odnosi się do konkretnego przedsiębiorcy oraz konkretnego punktu
sprzedaży napojów alkoholowych. W praktyce przedsiębiorcy wykorzystują ten fakt
występując o nowe zezwolenie w tym samym punkcie posługując się inną formą działalności
gospodarczej (np. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą zakładają spółki
prawa handlowego lub inna osoba z rodziny rejestruje działalność i występuje o zezwolenie)
obchodząc tym samym sankcję związaną z cofnięciem zezwolenia. Wydaje się, że taki zakaz
mógłby przyczynić się do wyeliminowania z rynku sprzedaży napojów alkoholowych
nierzetelnych sprzedawców i zabezpieczenia miejsc, w których dochodzi do zakłócania
porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych.
Postulat dotyczący waloryzacji stawek opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów
alkoholowych również należy uznać za zasadny. Warto przypomnieć, że obecnie za
całoroczne zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% oraz piwa
przedsiębiorca płaci jedynie 525 zł (w pierwszym roku obowiązywania zezwolenia).
Wysokość opłat nie była zmieniana od wielu lat i stawki te wydają się nie przystawać do
obecnej rzeczywistości cenowej. Zwiększenie stawek opłat pozwoliłoby zwiększyć pulę
środków przeznaczonych na realizację zadań gminnych programów profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii, a także
przyczyni się – po stronie przedsiębiorców - do bardziej racjonalnego podejmowania decyzji
o rozpoczęciu działalności w przedmiocie sprzedaży napojów alkoholowych.
Oba powyższe postulaty wymagają poddania dalszym analizom przed rozpoczęciem
ewentualnych prac legislacyjnych umożliwiających ich wdrożenie.
Odnośnie do postulatu dotyczącego zmiany przepisów dotyczących kontroli wieku osób
nabywających napoje alkoholowe, wskazano wówczas na ujęty w Wykazie prac
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów projekt ustawy o zmianie ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (numer w wykazie UD147),
którego założenia stanowią odpowiedź m.in. na zdiagnozowany problem jakim są
niepożądane i niebezpieczne praktyki dotyczące wyglądu opakowań napojów
alkoholowych.
W projekcie ustawy zaproponowano m.in. zmianę w art. 15 ustawy, nakładającą na
sprzedawców lub podających napoje alkoholowe obowiązek odmowy sprzedaży lub
podania napojów alkoholowych osobom, które nie okazały dokumentu potwierdzającego
ich wiek. Przy czym konstrukcja proponowanego przepisu obliguje każdorazowo
sprzedawcę lub podającego do żądania okazania powyższego dokumentu, w przypadku
wątpliwości co do ukończenia przez nabywcę 18. roku życia. Obecnie, w przypadku
wątpliwości co do pełnoletności nabywcy, sprzedający lub podający napoje alkoholowe jest
uprawniony do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy.
Odnośnie zaś kwestii wprowadzenia zakazu sprzedaży napojów alkoholowych w
opakowaniach o niewielkiej pojemności, z uwagi na obowiązujące przepisy ustawy z dnia 7
maja 2009 r. o towarach paczkowanych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2255) wdrażającej dyrektywę
PE i Rady ustanawiającą zasady dotyczące nominalnych ilości produktów w opakowaniach
jednostkowych, która w załączniku nr 1 określa dopuszczalne nominalne ilości napojów
alkoholowych, nie zidentyfikowano możliwości wprowadzenia zakazu sprzedaży tzw.
„małpek”.
Niemniej jednak w 2021 r. z inicjatywy Ministra Zdrowia do kategorii opłat za zezwolenie
na obrót hurtowy, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy, dodana została opłata
dotycząca zaopatrywania w napoje alkoholowe o ilości nominalnej napoju
nieprzekraczającej 300 ml przedsiębiorców posiadających zezwolenie na sprzedaż
detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Opłata wynosi 25 zł za każdy litr 100% alkoholu w ww. opakowaniach, w które zaopatrzono
sprzedawcę detalicznego.
Wpływy z opłaty stanowią w 50% dochód własny gmin. Pozostałe 50% stanowi przychód
Narodowego Funduszu Zdrowia. Wpływy z opłat stanowiące dochód gminy przeznaczają
na działania mające na celu realizację lokalnej międzysektorowej polityki przeciwdziałania
negatywnym skutkom spożywania alkoholu (zatem zadania własne samorządu gminy
związane przykładowo z polityką społeczną, zdrowotną lub inne działania związane z
profilaktyką lub rozwiązywaniem problemów związanych ze spożyciem alkoholu), z kolei
przychody Narodowego Funduszu Zdrowia są przeznaczane na działania profilaktyczne i
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
świadczenia opieki zdrowotnej związane z opieką psychiatryczną, leczeniem uzależnień
oraz innych następstw zdrowotnych spożycia alkoholu.
Przedstawiając powyższe uprzejmie informuję, że w związku z dużą liczbą uwag
zgłoszonych do projektu ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, w tym uwag o charakterze rozszerzającym
proponowane przez Ministerstwo Zdrowia rozwiązania, w najbliższym czasie planowane
jest skierowanie projektu ustawy do ponownych konsultacji publicznych. W związku z tym
uprzejmie wskazuję na możliwość zgłoszenia uwag do projektu ustawy w ramach etapu
konsultacji publicznych. O takiej możliwości poinformowano także Pana Łukasza Sęka,
Zastępcę Prezydenta Miasta Krakowa, w odrębnej korespondencji dotyczącej postulatów
w zakresie zmian ustawy w czerwcu br.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --