Interpelacja w sprawie krytycznego stanu technicznego Teatru Wielkiego - Opery Narodowej oraz planowanych inwestycji infrastrukturalnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10096
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie krytycznego stanu technicznego Teatru Wielkiego - Opery Narodowej oraz planowanych inwestycji infrastrukturalnych
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 05-06-2025
Szanowna Pani Ministro!
Teatr Wielki – Opera Narodowa w Warszawie, jedna z najważniejszych instytucji kultury w Polsce i symbol narodowego dziedzictwa, znalazł się w sytuacji kryzysowej. W dniu 24 maja 2025 r. z powodu awarii sceny obrotowej odwołano przedstawienie „Toski” w reżyserii Barbary Wysockiej. Jak wynika z komunikatu technicznego teatru, awaria objęła tzw. układ Leonarda, co skutkowało unieruchomieniem mechanizmu scenicznego. Konieczna była wymiana całego układu napędowego i sterowania.
Ta awaria to nie incydent, lecz sygnał głębszego problemu. Jak wynika z informacji medialnych oraz rozmów z przedstawicielami świata kultury, wyposażenie techniczne Teatru Wielkiego – Opery Narodowej ma już ponad 60 lat i w znacznym stopniu odbiega od współczesnych standardów – zarówno pod względem funkcjonalności, jak i bezpieczeństwa. Dotyczy to m.in. mechaniki sceny głównej, instalacji hydraulicznej, systemów zapadni, mostów świetlnych, a także - co szczególnie niepokojące - systemów przeciwpożarowych.
Z dostępnych informacji wynika, że teatr obecnie spełnia jedynie ok. 50% wymogów przeciwpożarowych, a jego użytkowanie zostało warunkowo dopuszczone przez wojewódzką straż pożarną. W świetle tych faktów, działalność Opery Narodowej może w skrajnym przypadku stanowić realne zagrożenie dla zdrowia i życia artystów, pracowników technicznych oraz widzów.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy w ramach wieloletniego planu finansowego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przewidziano inwestycje modernizacyjne w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej?
Jaki jest szacunkowy koszt niezbędnych modernizacji i jakie źródła finansowania są brane pod uwagę (środki budżetowe, fundusze europejskie, inne)?
Czy ministerstwo posiada harmonogram przygotowania i realizacji inwestycji infrastrukturalnych w Operze Narodowej? Jeśli tak, proszę o jego przedstawienie.
Czy planowane są działania umożliwiające równoległe prowadzenie działalności artystycznej i modernizacji obiektu, a jeśli nie, jak ministerstwo zamierza zabezpieczyć funkcjonowanie instytucji w okresie przejściowym?
Czy ministerstwo planuje audyt bezpieczeństwa technicznego w innych narodowych instytucjach kultury w związku z ujawnioną sytuacją w TW-ON?
Problematyka bezpieczeństwa i infrastruktury w instytucjach narodowej rangi nie powinna być traktowana jako sprawa wewnętrzna konkretnej placówki, lecz jako kwestia priorytetowa w polityce kulturalnej państwa.
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4575 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10096 posłanki Marceliny Zawiszy z 9 czerwca 2025 roku
w sprawie krytycznego stanu technicznego Teatru Wielkiego – Opery Narodowej oraz
planowanych inwestycji infrastrukturalnych, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Za funkcjonowanie Teatru Wielkiego – Opery Narodowej (TW-ON) i realizację zadań
określonych w programie działania instytucji, stanowiącym załącznik do umowy w sprawie
warunków organizacyjno-finansowych działalności Teatru Wielkiego – Opery Narodowej,
odpowiada dyrektor TW-ON. Dyrektor w powiązaniu z programem działania instytucji
zgłasza do Ministerstwa KiDN zapotrzebowania finansowe. Należy podkreślić, że dyrektor
TW-ON nie wnioskował w poprzednich latach do resortu kultury o środki na modernizację
sceny obrotowej, stanowiącej istotną część sceny głównej.
Zgodnie z decyzją nr DF-V.311.29.2025 z dnia 3 czerwca 2025 roku MKiDN przyznało
TW-ON dotację celową inwestycyjną na bieżący rok w kwocie 5 300 000 zł z
przeznaczeniem na realizację zadania pn.
Poprawa bezpieczeństwa pożarowego. Ponadto na
podstawie promesy nr DF-V.311.29.2025 resort kultury zabezpieczył środki inwestycyjne w
budżecie na 2026 rok w wysokości 5 700 000 zł oraz na 2027 rok w wysokości 4 352 000 zł
celem realizacji zadania pn.
Poprawa bezpieczeństwa pożarowego.
Jednocześnie należy nadmienić, że resort kultury przyznał w minionym roku TW-ON dotację
celową inwestycyjną w kwocie 1 000 000 zł z przeznaczeniem na realizację zadania
pn.
Wykonanie napędów i sterowania do sztankietów na scenie im. Moniuszki.
Zgodnie z Zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 11 stycznia
2024 roku w sprawie nadzoru i kontroli nad jednostkami objętymi częścią 24 budżetu
państwa instytucje kultury w terminie do 1 marca roku poprzedzającego rok, którego
dotyczą propozycje zadań inwestycyjnych, składają plany tych zadań. Resort kultury
wnikliwie analizuje zgłaszane przez instytucje zapotrzebowanie infrastrukturalne oraz
wpisuje je w harmonogram, który uwzględnia możliwości budżetowe MKiDN.
Plan zadań inwestycyjnych na 2026 rok złożony przez TW-ON opiewa na łączną kwotę
22 898 000 zł. MKiDN rekomenduje poszczególne zadania inwestycyjne do realizacji, biorąc
pod uwagę możliwości finansowe resortu kultury oraz priorytety potrzeb TW-ON, a źródłem
finansowania są środki budżetowe MKiDN przy ewentualnym współudziale funduszy
strukturalnych UE (VIII Oś Priorytetowa POIiŚ).
Ulepszenie infrastruktury TW-ON stanowi ważny punkt w planach na kolejne lata oraz
w zaakceptowanym programie działania instytucji na lata 2025-2030. Jako priorytety
wymieniono zadania związane z
Poprawą bezpieczeństwa pożarowego oraz właśnie
Modernizację mechaniki sceny głównej i sceny kameralnej wraz ze sterownikiem.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Zgodnie z deklaracją instytucji, wyrażoną w piśmie z 13 stycznia 2025 roku, TW-ON
zamierza realizować zadania inwestycyjne etapowo, zaś większe roboty budowlane w
przestrzeniach reprezentacyjnych organizować w okresie przerwy w funkcjonowaniu
instytucji, tj. pomiędzy sezonami artystycznymi, lub też wydłużać okres wakacyjny.
Dodatkowo, jeśli będzie to możliwe, TW-ON planuje przenosić poszczególne wydarzenia do
innych dostępnych w instytucji pomieszczeń.
MKiDN traktuje bezpieczeństwo techniczne w podległych instytucjach kultury
priorytetowo. W zakresie swoich możliwości reaguje na zgłaszane zastrzeżenia i potrzeby.
Obecnie nie jest planowany audyt bezpieczeństwa technicznego w instytucjach kultury.
Jednocześnie należy zauważyć, że Biuro Audytu Wewnętrznego i Kontroli MKiDN dwa razy
w roku przystępuje do realizacji planów kontroli na dane półrocze zgodnie z propozycjami
tematów zgłoszonych przez departamenty merytoryczne nadzorujące instytucje, a w puli
zgłoszonych tematów mogą znaleźć się te dotyczące bezpieczeństwa technicznego w danym
podmiocie.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --