Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 25 lipca 2025 r.
Znak sprawy: DNI.gw.058.6.2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 10095
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10095 posła Rafała Romanowskiego w sprawie
modernizacji i rozbudowy infrastruktury melioracyjnej w powiatach ciechanowskim,
przasnyskim, mławskim, żuromińskim i płońskim przekazuję poniższą informację, z
uwzględnieniem danych przekazanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz
Ministerstwo Infrastruktury.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r. poz.
1087), wykonywanie urządzeń melioracji wodnych należy do właścicieli gruntów.
Urządzenia melioracji wodnych mogą być wykonywane na koszt Skarbu Państwa, w tym
przy udziale środków, o których mowa w ust. 3, za zwrotem, w formie opłaty
melioracyjnej, części kosztów przez właścicieli gruntów, na które te urządzenia
wywierają korzystny wpływ. Ponadto art. 200 ust. 1 ww. ustawy definiuje, że opłatę
melioracyjną, o której mowa powyżej, ustala się w wysokości 20% całkowitych kosztów
wykonania urządzeń melioracji wodnych.
Wraz z postępowaniem zmian klimatu, obserwowany jest wzrost częstości i
intensywności występowania susz, który powoduje dalszy wzrost zapotrzebowania na
wodę. Dlatego szczególnie ważna jest racjonalna gospodarka wodna, dzięki której
można przeciwdziałać zjawiskom suszy i powodzi. Ma to ogromne znaczenie na
terenach wiejskich, które są narażone na niedobory wody i suszę rolniczą, ale też
problem podtopień. Lokalne działania z zakresu małej retencji pozwalają gromadzić

-- 1 of 10 --

wodę i zatrzymać lub spowolnić powierzchniowy spływ wód. Na poziomie regionalnym
to przede wszystkim budowa nowych, małych zbiorników retencyjnych i odtwarzanie
prawidłowo działających systemów melioracyjnych, które nie tylko mają odprowadzać
wodę, ale także umożliwiać jej zatrzymanie. Tego rodzaju inwestycje, w szczególności na
gruntach, gdzie występują okresowe nadmiary wody, poprzez zatrzymanie jej spływu
poprawiają bilans wodny w danej okolicy.
W celu poprawy możliwości gospodarowania wodą na obszarach wiejskich oraz
ograniczenia ryzyka deficytu wody, realizowane są działania w zakresie racjonalnej i
zrównoważonej gospodarki wodnej, w tym dotyczące urządzeń melioracji wodnych.
Działania te są realizowane na obszarach wiejskich, w większości przypadków bez
wskazywania konkretnych powiatów czy miejscowości.
Ad.1-3. W Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
realizowana jest interwencja I.10.8 Scalanie gruntów wraz z zagospodarowaniem
poscaleniowym. Celem scalenia gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków
gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej
gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, dostosowanie granic nieruchomości do
systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. W ramach tej
interwencji preferowane są operacje uwzględniające, m.in inwestycje przyczyniające się
do zwiększenia retencji wodnej na gruntach rolnych, tj.:
 tworzenie lub odtworzenie śródpolnych oczek wodnych lub zachowanie
istniejących mokradeł;
 budowa lub przebudowa:
 małych zbiorników wodnych (o łącznej powierzchni co najmniej 500 m2);
 istniejących urządzeń melioracji wodnych oraz innych urządzeń wodnych w
celu zmiany ich funkcji, tj. zmiana funkcji urządzeń melioracji z
odwadniających na nawadniająco–odwadniające.
Ustawowo (ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów zmieniona
ustawą z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023-2027) rozszerzono zakres zagospodarowania poscaleniowego o budowę lub
przebudowę urządzeń wodnych mających na celu zwiększenie retencji wód, co oznacza,
że inwestycje mogą stanowić koszt kwalifikowalny w ramach tej interwencji.
Intensywność pomocy to 100% refundacji kosztów kwalifikowalnych, do których
zaliczamy koszty prac scaleniowych oraz koszty zagospodarowania poscaleniowego.

-- 2 of 10 --

W ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności realizowana jest
inwestycja B 3.3.1 „Inwestycje w zwiększanie potencjału zrównoważonej gospodarki
wodnej na obszarach wiejskich” (inwestycja B3.3.1 KPO), której celem jest wsparcie
przedsięwzięć na obszarach wiejskich w zakresie poprawy gospodarowania wodą oraz
efektywności wykorzystania jej zasobów. W ramach projektu finansowane są głównie
prace związane z budową, przebudową, odbudową, rozbudową urządzeń melioracji
wodnych oraz urządzeń wodnych, w szczególności ograniczających odpływ wody, z
uwzględnieniem jej retencjonowania dla przeciwdziałania skutkom suszy (obszar B).
Prace związane z budową lub przebudową urządzeń melioracyjnych mają przywrócić
funkcję nawadniająco-odwadniającą tych urządzeń, chroniąc tym samy grunty rolne
przed powodzią i suszą. Wskazany obszar dedykowany jest gminom, natomiast wsparcia
udziela się na realizację przedsięwzięć na obszarze należącym do gminy wiejskiej,
miejsko-wiejskiej lub gminy miejskiej do 5 tys. mieszkańców .
W ramach Programu Priorytetowego Adaptacja do Zmian klimatu jest możliwość
uzyskania dotacji na inwestycje związane z retencją korytową lub przykorytową.
Wnioskodawcami mogą być jednostki samorządu terytorialnego (jst), zaś inwestycje
powinny być zlokalizowane na obszarach wiejskich. Formą dofinansowania jest dotacja
do 70 % kosztów kwalifikowanych i może być przeznaczona na wsparcie retencji
korytowej lub przykorytowej poprawiającej bilans wodny danego terenu. Polega ona na
zatrzymaniu wody w ciekach wodnych (lub ich sąsiedztwie), kanałach i rowach
melioracyjnych. Dzięki budowie i odbudowie urządzeń piętrzących spowalnia się spływ
wód, zwiększając retencję w korycie rzecznym. Następuje wzrost poziomu wód
gruntowych, poprawa mikroklimatu i bioróżnorodności przy zachowaniu przepływów
środowiskowych w okresach niżówkowych w ciekach.
Obecnie prowadzone są prace mające na celu uruchomienie nowej edycji programu
Moja Woda, w zmienionej odsłonie. Rozważane jest wydzielenie puli środków z
programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS 2021-
2027) celem ich udostępnienia poszczególnym Wojewódzkim Funduszom Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) jako grantobiorcom. Wojewódzkie
Fundusze byłyby odpowiedzialne za udzielanie dotacji osobom fizycznym
(beneficjentom końcowym) celem sfinansowania ich działań w zakresie wychwytywania
i zagospodarowania wód opadowych na terenie ich posesji. W 2025 r. WFOŚiGW w
Warszawie realizuje na terenie województwa mazowieckiego Program Wspieranie
działań związanych z bezpieczeństwem przeciwpowodziowym, usuwaniem skutków

-- 3 of 10 --

powodzi oraz retencją wodną. Nabór prowadzony jest w trybie otwartym do
wyczerpania alokacji środków. W ramach Programu dofinansowaniu podlegają
przedsięwzięcia polegające m.in. na:
 budowie, odbudowie zbiorników retencyjnych służących retencjonowaniu wody,
 budowie, przebudowie, remoncie urządzeń ochrony przeciwpowodziowej,
 budowie lub modernizacji obiektów nowej retencji,
 zakupie specjalistycznych maszyn służących budowie urządzeń wodnych.
Beneficjentami mogą być:
 jednostki samorządu terytorialnego i ich związki,
 podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji zadań własnych jst,
 spółki prawa handlowego,
 pozostałe osoby prawne,
 osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.
W ramach założeń do „Programu kształtowania zasobów wodnych” na terenie
powiatów: przasnyskiego, mławskiego oraz żuromińskiego planowana jest realizacja w
2025 r. następujących działań:
1. Powiat żuromiński: „Zwiększenie retencji korytowej poprzez konserwację
urządzeń wodnych na rzece Skrwa Prawa i na rzece Sierpienica Zachodnia, Nadzór
Wodny Sierpc” - jaz w km 119+180 rzeki Skrwa Prawa w miejscowości Purzyce, gm.
Lubowidz.
Planowany zakres prac na budowlach obejmuje w szczególności: montaż i demontaż
zamknięć – szandorów, usunięcie przetamowań, oczyszczenie budowli z roślinności,
naprawę ubytków w elementach betonowych, smarowanie elementów ruchomych
urządzeń piętrzących, remont umocnień jazu wraz z wydłużeniem wlotów koszami
siatkowo kamiennymi i wykonanie kładki z poręczą. Działania obejmujące oczyszczanie,
konserwację oraz właściwe utrzymanie budowli piętrzących są niezbędne dla
zapewnienia odpowiedniego poziomu wody w korycie rzeki oraz na terenach
przyległych. Przyczyniają się one także do zwiększenia retencji wód, co wpływa na
poprawę zdolności magazynowania wody w obiektach oraz ich sąsiedztwie.
Prowadzone czasowe piętrzenie wody w okresach niskich i niedoborów opadów
zapewnia odpowiednie przekierowanie wód do systemów rowów melioracyjnych, co
znacznie wpływa na lokalną poprawę bilansu wodnego.

-- 4 of 10 --

2. Powiat przasnyski: „Naprawa jazu na rzece Ulatówce w km 6+466” - jaz w km
6+466 rzeki Ulatówka w miejscowości Ulatowo Borzuchy, gm. Krzynowłoga Mała.
Zakres zadania obejmuje w szczególności: wymianę oraz naprawę mechanizmów
napędowych i zasuw, usuwanie namuliska z dna rzeki, ubezpieczenie skarp rzeki w
bezpośrednim sąsiedztwie jazu, naprawę umocnienia skarp, czyszczenie budowli i jej
zabezpieczenie.
3. Powiat mławski: „Odtworzenie zdolności retencyjnej rzeki Seracz – naprawa i
utrzymanie jazów w km 0+534, 3+156, 5+240, 7+098, 9+628” - jaz w km 0+534 w m.
Głużek gm. Wiśniewo, jaz w km 3+156 w m. Głużek gm. Wiśniewo, jaz w km 5+240 w
m. Głużek gm. Wiśniewo, jaz w km 7+098 w m. Podkrajewo gm. Wiśniewo, jaz w km
0+534 w m. Głużek gm. Wiśniewo, jaz w km 9+628 w m. Wojnówka gm. Wiśniewo.
Prace będą polegały w szczególności na: naprawie mechanizmów wyciągowych jazów
(0+534, 5+240), oczyszczeniu powierzchni betonowych wraz z uzupełnieniem ubytków
w umocnieniach i wykonaniu warstwy ochronnej, wykonaniu barierek ochronnych oraz
montażu łat wodowskazowych. Prace przyczynią się do właściwego funkcjonowania
urządzeń hydrotechnicznych oraz odtworzenia zdolności retencyjnej. Wpłyną one także
pozytywnie na przyległe tereny rolnicze poprzez poprawę wilgotności gleby oraz
zmniejszenie jej erozji.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej uproszczenia procedur administracyjnych w
zakresie budowy obiektów małej retencji informuję, że takie uproszczenia funkcjonują w
ramach już obowiązujących przepisów. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 7
lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025, poz. 418) budowa obiektów
budowlanych piętrzących wodę i upustowych o wysokości piętrzenia poniżej 1 m nie
wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto w świetle brzmienia art. 29 ust. 2
pkt 32 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ani
zgłoszenia, budowa stawów i zbiorników wodnych o powierzchni nieprzekraczającej
1000 m2 i głębokości nieprzekraczającej 3 m, położonych w całości na gruntach rolnych.
Ustawa Prawo wodne również przewiduje uproszczenia w ww. zakresie, o których
mowa w art. 395. Zgodnie z pkt 11, 12, 15, 16 ww. przepisu, pozwolenia
wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego nie wymaga:
 zatrzymywanie wody w rowach, jeżeli zasięg oddziaływania nie wykracza poza
granice terenu, którego zakład jest właścicielem, lub terenu znajdującego się w

-- 5 of 10 --

zasięgu oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią pisemną zgodę właścicieli
gruntów objętych oddziaływaniem na zatrzymywanie wody w rowach (pkt 11);
 hamowanie odpływu wody z obiektów drenarskich, jeżeli zasięg oddziaływania
nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, lub terenu
znajdującego się w zasięgu oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią
pisemną zgodę właścicieli gruntów objętych oddziaływaniem na hamowanie
odpływu wody z obiektów drenarskich (pkt 12);
 przebudowa rowów w celu zatrzymywania wody, jeżeli zasięg oddziaływania nie
wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, lub terenu
znajdującego się w zasięgu oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią
pisemną zgodę właścicieli gruntów objętych oddziaływaniem na przebudowę
rowów w celu zatrzymywania wody (pkt 15);
 przebudowa obiektów drenarskich w celu hamowania odpływu wody, jeżeli
zasięg oddziaływania nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest
właścicielem, lub terenu znajdującego się w zasięgu oddziaływania, gdy zakład
posiada uprzednią pisemną zgodę właścicieli gruntów objętych oddziaływaniem
na przebudowę obiektów drenarskich w celu hamowania odpływu wody (pkt
16).
Ad. 4. Zgodnie z ustawą z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa
rolniczego (Dz.U. z 2024 r. poz. 76) (ustawa o jdr), wojewódzkie ośrodki doradztwa
rolniczego (ODR) mają za zadanie prowadzenie doradztwa rolniczego obejmującego
działania w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych oraz wiejskiego
gospodarstwa domowego, mającego na celu poprawę poziomu dochodów rolniczych
oraz podnoszenie konkurencyjności rynkowej gospodarstw rolnych, wspieranie
zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, a także podnoszenie poziomu
kwalifikacji zawodowych rolników i innych mieszkańców obszarów wiejskich. W ramach
swoich zadań ODR prowadzą działania szkoleniowe, doradcze i informacyjne. Zgodnie z
art. 4 ust. 2 ustawy o jdr, ODR prowadzą szkolenia m.in. w zakresie zaleceń zawartych w
zbiorze zaleceń dobrej praktyki rolniczej, o którym mowa w art. 103 ust. 1 ustawy
Prawo wodne, upowszechniają metody produkcji rolniczej i stylu życia przyjaznych dla
środowiska i współdziałają w realizacji zadań wynikających z programów
rolnośrodowiskowych oraz programów działań mających na celu ograniczenie odpływu
azotu ze źródeł rolniczych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi co roku przekazuje ODR
priorytety działalności doradczej na rok następny, określane na poziomie całego kraju.

-- 6 of 10 --

Każdy z 16 ODR realizuje je, uwzględniając uwarunkowania wojewódzkie. Od kilku lat
do priorytetowych kierunków działalności należą:
1. Upowszechnianie wiedzy i informacji na temat instrumentów Planu
Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolne na lata 2023-2027 oraz Krajowego
Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
2. Dostosowanie do zmian klimatycznych oraz ochrona wód, gleby i powietrza (z
uwzględnieniem wymagań ramowej dyrektywy wodnej, dyrektywy azotanowej,
dyrektywy NEC, aktualnych inicjatyw Zielonego Ładu) w tym:
1) ograniczanie strat składników odżywczych,
2) racjonalne gospodarowanie wodą w rolnictwie (w tym zachowanie i
oszczędność zasobów wody w rolnictwie, zwiększanie retencji wodnej i
działalność lokalnych partnerstw wodnych),
3) ochrona i sposoby utrzymania żyzności gleb, w tym regulacja odczynu gleb
poprzez ich wapnowanie,
4) stosowanie dobrych praktyk rolniczych, mające na celu ochronę wód przed
zanieczyszczeniami azotanami ze źródeł rolniczych (program azotanowy oraz
ustawa Prawo wodne.
ODR realizują swoje zadania w formie szkoleń, kursów, pokazów, demonstracji,
konkursów, olimpiad, porad indywidulanych i doradztwa grupowego. Prowadzą
również działania upowszechnieniowe, zamieszczając informacje w wydawanej
przez siebie prasie, na stronach internetowych, w mediach społecznościowych, czy
publikując ulotki i broszury. Odbiorcami działań prowadzonych przez ODR są rolnicy
i mieszkańcy obszarów wiejskich. Ponadto organizacja i prowadzenie szkoleń oraz
świadczenie usług doradczych dla rolników wspierane są ze środków Programu
Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 i Planu Strategicznego dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. W ramach PROW 2014-2020:
a) prowadzone były szkolenia dla rolników m.in. na następujące tematy:
 obowiązki rolnika w świetle ustawy Prawo wodne,
 Dobre praktyki wodne,
 normy i wymogi wzajemnej zgodności,
b) oferowane było wsparcie programów doradczych dla rolników, które
obejmowały m.in. następujące usługi doradcze:
 racjonalne gospodarowaniem wodą w gospodarstwie rolnym,
 zrównoważone gospodarowanie składnikami odżywczymi,

-- 7 of 10 --

 ocena dostosowania gospodarstwa rolnego do norm i wymogów
warunkowości.
Zgodnie z założeniami PROW 2014-2020, wykonawcami szkoleń czy usług doradczych
były podmioty wybrane przez ARiMR w drodze konkursu lub zamówienia publicznego.
Wsparcie prowadzenia szkoleń i usług doradczych dla rolników zostało również
przewidziane w PS WPR 2023-2027 w ramach interwencji I.14.1 Doskonalenie
zawodowe rolników i I.14.2 Kompleksowe doradztwo rolnicze. Rolnicy mogą skorzystać
z bezpłatnych szkoleń podstawowych i indywidualnych programów doradczych
oferowanych przez wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego (beneficjenta części
wsparcia w ramach ww. interwencji), przy czym:
a) szkolenia podstawowe dla rolników obejmują m.in. następujące tematy:
 Ekoschematy – wymogi i płatności w realizacji praktyk korzystnych dla
klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt,
 normy i wymogi warunkowości,
 zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi takimi jak: woda,
gleba powietrze, klimat w kontekście wdrażania interwencji 10.4. PS WPR na
lata 2023-2027 „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i
klimatu”.
b) usługi doradcze dla rolników mogą dotyczyć m.in. poniższych zakresów:
 Ekoschematy - systemy na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt,
 ocena dostosowania gospodarstwa rolnego do norm i wymogów
warunkowości.
Planowane jest poszerzenie katalogu dostępnych usług doradczych o następujące:
 ograniczenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł
rolniczych,
 racjonalne gospodarowanie wodą w gospodarstwie rolnym, a także
doradztwo grupowe w obszarze pt. „Zrównoważone gospodarowanie
zasobami”.
Warto również wspomnieć o realizowanym w ramach inwestycji B3.3.1 KPO obszarze
A, w ramach którego wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego realizują
przedsięwzięcia mające na celu aktywizację mieszkańców obszarów wiejskich na rzecz
działań w poprawę gospodarki wodnej. W ramach wskazanego obszaru organizowane
będą szkolenia w zakresie m.in. adaptacji do zmian klimatu w gospodarowaniu zasobami

-- 8 of 10 --

wodnymi, działań łagodzących skutki występowania suszy w środowisku, retencji
glebowej, ochrony torfowisk i terenów podmokłych, renowacji melioracji wodnych pod
kątem zwiększenia retencji wód, znaczenia wody jako cennego zasobu naturalnego,
potrzeb oszczędnego i przemyślanego wykorzystania wody w rolnictwie i leśnictwie.
Dodatkowo informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska MKiŚ prowadzi na bieżąco
działania informacyjno-edukacyjne z zakresu przeciwdziałania skutkom suszy oraz
adaptacji do zmian klimatu. Mają one charakter ogólnopolski i kierowane są do ogółu
społeczeństwa głównie poprzez: stronę internetową, media społecznościowe, a także
poprzez udział kierownictwa w konferencjach prasowych dotyczących tego obszaru.
Tematyka przeciwdziałania skutkom suszy oraz adaptacji do zmian klimatu
podejmowana jest także w kampaniach informacyjno-edukacyjnych oraz podczas
wydarzeń edukacyjnych.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP) realizuje obecnie projekt
pn. „Przegląd i aktualizacja planu przeciwdziałania skutkom suszy”, w ramach którego
prowadzone są prace nad zapewnieniem promocji i informacji. Zaktualizowana została
strona projektu https://stopsuszy.pl/, na której zamieszczane są bieżące informacje
dotyczące podejmowanych przez PGW WP działań w zakresie przeciwdziałania
skutkom suszy jak i materiały edukacyjno-promocyjne. Przeprowadzono dwie
ogólnopolskie konferencje dotyczące projektu oraz przygotowano broszurę
informacyjno-promocyjną. Do 10 lipca 2025 r. trwała ankietyzacja, która miała na celu
zebranie informacji niezbędnych do opracowania aktualizacji Planu przeciwdziałania
skutkom suszy. Zebrane dane posłużą m.in. do oceny występowania suszy na poziomie
lokalnym, identyfikacji podejmowanych działań zaradczych oraz rozpoznania potrzeb w
zakresie ograniczania jej skutków. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
podjęło również prace przygotowawcze nad realizacją projektu „Przegląd i aktualizacja
planów zarządzania ryzykiem powodziowym w 3 cyklu planistycznym”, któremu również
mają towarzyszyć działania informacyjno-promocyjne.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 9 of 10 --

Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 10 of 10 --