Interpelacja nr 10090
Interpelacja w sprawie uproszczenia procedur kierowania do placówek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie uproszczenia procedur kierowania do placówek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi
Interpelacja nr 10090
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie uproszczenia procedur kierowania do placówek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 05-06-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z art. 14 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w zakresie uproszczenia procedury kierowania do ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dziennych domów pomocy oraz klubów samopomocy.
Zgłaszane przez środowisko zawodowe pracowników pomocy społecznej, a także rodzin osób dotkniętych problemami psychicznymi postulaty wskazują na pilną potrzebę reformy obowiązujących obecnie przepisów. Procedura uzyskiwania skierowania do wspomnianych placówek, oparta na konieczności przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, okazuje się zbyt czasochłonna, formalistyczna i nieproporcjonalnie obciążająca w stosunku do charakteru udzielanych świadczeń.
W związku z tym zasadne wydaje się wprowadzenie zmian legislacyjnych, których celem byłyby:
1) umożliwienie uzyskania skierowania do placówek wsparcia (dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dziennych domów pomocy, klubów samopomocy) na podstawie prostego wniosku z oświadczeniem o spełnianiu warunków ustawowych, bez konieczności przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego;
2) rezygnacja z ustalania sytuacji dochodowej i majątkowej w przypadku osób korzystających z usług wskazanych w art. 51b ust. 2 ustawy, co pozwoli ograniczyć stygmatyzację oraz poprawić dostępność wsparcia;
3) zachowanie mechanizmów kontroli poprzez umożliwienie weryfikacji oświadczeń składanych przez osoby ubiegające się o świadczenia – z uwagi na konieczność zabezpieczenia systemu przed ewentualnymi nadużyciami.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważa wprowadzenie zmian legislacyjnych umożliwiających przyznawanie świadczeń w formie dostępu do ośrodków wsparcia, dziennych domów pomocy oraz klubów samopomocy bez konieczności przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę uproszczenia procedur administracyjnych w przypadku osób z zaburzeniami psychicznymi jako formę walki z barierami biurokratycznymi i stygmatyzacją?
Czy w ocenie ministerstwa możliwe byłoby wprowadzenie mechanizmu opartego na złożeniu oświadczenia osoby ubiegającej się o świadczenie, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznych narzędzi weryfikacji tych danych?
Czy prowadzone były analizy kosztowe dotyczące oszczędności wynikających z ograniczenia liczby rodzinnych wywiadów środowiskowych w przypadku usług wsparcia dziennego?
Uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w przedmiotowej sprawie oraz, w przypadku pozytywnej oceny kierunku zmian, o informację dotyczącą możliwego terminu przedstawienia projektu odpowiednich zmian legislacyjnych.
Z wyrazami szacunku
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Piotr Górnikiewicz
Interpelacja nr 10090
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie uproszczenia procedur kierowania do placówek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 05-06-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z art. 14 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w zakresie uproszczenia procedury kierowania do ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dziennych domów pomocy oraz klubów samopomocy.
Zgłaszane przez środowisko zawodowe pracowników pomocy społecznej, a także rodzin osób dotkniętych problemami psychicznymi postulaty wskazują na pilną potrzebę reformy obowiązujących obecnie przepisów. Procedura uzyskiwania skierowania do wspomnianych placówek, oparta na konieczności przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, okazuje się zbyt czasochłonna, formalistyczna i nieproporcjonalnie obciążająca w stosunku do charakteru udzielanych świadczeń.
W związku z tym zasadne wydaje się wprowadzenie zmian legislacyjnych, których celem byłyby:
1) umożliwienie uzyskania skierowania do placówek wsparcia (dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dziennych domów pomocy, klubów samopomocy) na podstawie prostego wniosku z oświadczeniem o spełnianiu warunków ustawowych, bez konieczności przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego;
2) rezygnacja z ustalania sytuacji dochodowej i majątkowej w przypadku osób korzystających z usług wskazanych w art. 51b ust. 2 ustawy, co pozwoli ograniczyć stygmatyzację oraz poprawić dostępność wsparcia;
3) zachowanie mechanizmów kontroli poprzez umożliwienie weryfikacji oświadczeń składanych przez osoby ubiegające się o świadczenia – z uwagi na konieczność zabezpieczenia systemu przed ewentualnymi nadużyciami.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważa wprowadzenie zmian legislacyjnych umożliwiających przyznawanie świadczeń w formie dostępu do ośrodków wsparcia, dziennych domów pomocy oraz klubów samopomocy bez konieczności przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę uproszczenia procedur administracyjnych w przypadku osób z zaburzeniami psychicznymi jako formę walki z barierami biurokratycznymi i stygmatyzacją?
Czy w ocenie ministerstwa możliwe byłoby wprowadzenie mechanizmu opartego na złożeniu oświadczenia osoby ubiegającej się o świadczenie, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznych narzędzi weryfikacji tych danych?
Czy prowadzone były analizy kosztowe dotyczące oszczędności wynikających z ograniczenia liczby rodzinnych wywiadów środowiskowych w przypadku usług wsparcia dziennego?
Uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w przedmiotowej sprawie oraz, w przypadku pozytywnej oceny kierunku zmian, o informację dotyczącą możliwego terminu przedstawienia projektu odpowiednich zmian legislacyjnych.
Z wyrazami szacunku
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Piotr Górnikiewicz
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
0
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
1.9 / 1k zn.
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5345 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.275.2025
Warszawa, /elektroniczny znak czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10090 Pana Posła Piotra Górnikiewicza, w sprawie
uproszczenia procedur kierowania do placówek wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do postulatów dotyczących wprowadzenia regulacji ustawowej stanowiącej
o rezygnacji z przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego w przypadku
udzielania świadczenia w postaci uczestnictwa w zajęciach dziennych domów pomocy
i klubów samopomocy, informuję, iż przygotowywana jest nowelizacja ustawy o pomocy
społecznej, która będzie zawierać taką regulacje.
Przewiduje się uproszczenie procedury poprzez zastąpienie wywiadu środowiskowego
składanym przez osobę zainteresowaną przed przyznaniem jej usług w dziennych domach
pomocy i klubach samopomocy wnioskiem, zawierającym odpowiednie oświadczenie.
Planowane jest również wprowadzenie rozwiązania stanowiącego, iż w przypadku osoby
deklarującej ponoszenie pełnej odpłatności za te usługi jej sytuacja dochodowa nie będzie
ustalana.
W opinii Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zmiana dotycząca rezygnacji
z konieczności przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego i w konsekwencji,
wydawania decyzji administracyjnej w wypadku udzielania świadczenia w formie
skierowania do środowiskowych domów samopomocy na pobyt dzienny, nie znajduje
uzasadnienia.
Warto podkreślić, że funkcja przeprowadzenia wywiadu nie redukuje się w procesie
przyznawania świadczeń w ramach systemu pomocy społecznej do ustalenia wysokości
odpłatności. Jest to ważny element procesu udzielania osobie wsparcia, który pozwala na
ocenę jej funkcjonowania w środowisku i umożliwia zaproponowanie innych form pomocy
z katalogu systemu pomocy społecznej, których dana osoba może potrzebować.
Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie jest formą stygmatyzacji, tylko kluczowym
narzędziem diagnozy problemów i planowania stanowiącego na nie adekwatną odpowiedź
wsparcia, które służy dobru osoby zainteresowanej, wspierając trafność decyzji
administracyjnych, co jest niezwykle istotne w przypadku udzielania pomocy
w środowiskowych domach pomocy.
Bezpośredni kontakt pracownika socjalnego z odbiorcą wsparcia i jego otoczeniem sprzyja
budowaniu relacji pomocowej, zwiększając możliwość motywowania danej osoby, co jest
szczególnie ważne w przypadku beneficjentów pomocy chorujących psychicznie. W drodze
wywiadu środowiskowego pracownik socjalny może zidentyfikować inne obszary
wymagające wsparcia.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Należy wskazać, że prowadzenie środowiskowych domów samopomocy, zgodnie z art. 18
ust. 1 pkt. 5 oraz art. 20 ust. 2 pkt 2 przywołanej ustawy jest zadaniem zleconym z zakresu
administracji rządowej, co oznacza iż jest w całości finansowane w formie dotacji celowej
budżetu państwa (w tym dotacji podwyższonej na uczestników ze spektrum autyzmu
i niepełnosprawnościami sprzężonymi). Zgodnie z art. 51c ust. 2 ustawy o pomocy społecznej
miesięczną kwotę dotacji z budżetu państwa na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia
ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala wojewoda jako iloczyn
aktualnej liczby osób korzystających z usług w tych ośrodkach oraz średniej miesięcznej
wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego uczestnika, nie wyższą jednak niż średnia miesięczna
kwota dotacji wyliczona dla województwa. W chwili obecnej podstawą wyliczenia
miesięcznej dotacji dla każdego środowiskowego domu samopomocy jest informacja
o aktualnej liczbie wydanych decyzji administracyjnych, umożliwiających korzystanie z śds.
Nakłady finansowe z budżetu państwa na to zadanie zlecone są znaczne i podlegają
szczególnej kontroli.
Kierowanie potrzebujących do środowiskowych domów samopomocy po przeprowadzeniu
rodzinnego wywiadu środowiskowego zakończonego decyzją administracyjną zapewnia
równy dostęp do omawianego świadczenia osobom, którym omawiana forma pomocy
przysługuje, jednocześnie gwarantując dostęp oparty na obiektywnych kryteriach. Usługa
trafia dzięki temu do osób faktycznie potrzebujących przy zapewnieniu jej transparentności
i kontroli.
Ponadto, wydanie na podstawie wywiadu środowiskowego decyzji administracyjnej
zapewnia osobie ubiegającej się o przyznanie usługi w formie uczestnictwa
w zajęciach środowiskowego domu samopomocy prawo do odwołania do organu wyższej
instancji w przypadku niezadowolenia z jej rozstrzygnięcia.
Co równie istotne, wydawanie decyzji administracyjnych poprzedzonych wywiadem
środowiskowym pozwala na efektywniejsze planowanie i prognozowanie zapotrzebowania
na usługi w śds, co ma znaczenie w sytuacji prowadzonej obecnie deinstytucjonalizacji usług
społecznych.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie prowadzono analiz
kosztów dotyczących oszczędności wynikających z ograniczenia liczby rodzinnych
wywiadów środowiskowych w przypadku usług wsparcia dziennego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.275.2025
Warszawa, /elektroniczny znak czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10090 Pana Posła Piotra Górnikiewicza, w sprawie
uproszczenia procedur kierowania do placówek wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do postulatów dotyczących wprowadzenia regulacji ustawowej stanowiącej
o rezygnacji z przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego w przypadku
udzielania świadczenia w postaci uczestnictwa w zajęciach dziennych domów pomocy
i klubów samopomocy, informuję, iż przygotowywana jest nowelizacja ustawy o pomocy
społecznej, która będzie zawierać taką regulacje.
Przewiduje się uproszczenie procedury poprzez zastąpienie wywiadu środowiskowego
składanym przez osobę zainteresowaną przed przyznaniem jej usług w dziennych domach
pomocy i klubach samopomocy wnioskiem, zawierającym odpowiednie oświadczenie.
Planowane jest również wprowadzenie rozwiązania stanowiącego, iż w przypadku osoby
deklarującej ponoszenie pełnej odpłatności za te usługi jej sytuacja dochodowa nie będzie
ustalana.
W opinii Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zmiana dotycząca rezygnacji
z konieczności przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego i w konsekwencji,
wydawania decyzji administracyjnej w wypadku udzielania świadczenia w formie
skierowania do środowiskowych domów samopomocy na pobyt dzienny, nie znajduje
uzasadnienia.
Warto podkreślić, że funkcja przeprowadzenia wywiadu nie redukuje się w procesie
przyznawania świadczeń w ramach systemu pomocy społecznej do ustalenia wysokości
odpłatności. Jest to ważny element procesu udzielania osobie wsparcia, który pozwala na
ocenę jej funkcjonowania w środowisku i umożliwia zaproponowanie innych form pomocy
z katalogu systemu pomocy społecznej, których dana osoba może potrzebować.
Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie jest formą stygmatyzacji, tylko kluczowym
narzędziem diagnozy problemów i planowania stanowiącego na nie adekwatną odpowiedź
wsparcia, które służy dobru osoby zainteresowanej, wspierając trafność decyzji
administracyjnych, co jest niezwykle istotne w przypadku udzielania pomocy
w środowiskowych domach pomocy.
Bezpośredni kontakt pracownika socjalnego z odbiorcą wsparcia i jego otoczeniem sprzyja
budowaniu relacji pomocowej, zwiększając możliwość motywowania danej osoby, co jest
szczególnie ważne w przypadku beneficjentów pomocy chorujących psychicznie. W drodze
wywiadu środowiskowego pracownik socjalny może zidentyfikować inne obszary
wymagające wsparcia.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Należy wskazać, że prowadzenie środowiskowych domów samopomocy, zgodnie z art. 18
ust. 1 pkt. 5 oraz art. 20 ust. 2 pkt 2 przywołanej ustawy jest zadaniem zleconym z zakresu
administracji rządowej, co oznacza iż jest w całości finansowane w formie dotacji celowej
budżetu państwa (w tym dotacji podwyższonej na uczestników ze spektrum autyzmu
i niepełnosprawnościami sprzężonymi). Zgodnie z art. 51c ust. 2 ustawy o pomocy społecznej
miesięczną kwotę dotacji z budżetu państwa na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia
ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala wojewoda jako iloczyn
aktualnej liczby osób korzystających z usług w tych ośrodkach oraz średniej miesięcznej
wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego uczestnika, nie wyższą jednak niż średnia miesięczna
kwota dotacji wyliczona dla województwa. W chwili obecnej podstawą wyliczenia
miesięcznej dotacji dla każdego środowiskowego domu samopomocy jest informacja
o aktualnej liczbie wydanych decyzji administracyjnych, umożliwiających korzystanie z śds.
Nakłady finansowe z budżetu państwa na to zadanie zlecone są znaczne i podlegają
szczególnej kontroli.
Kierowanie potrzebujących do środowiskowych domów samopomocy po przeprowadzeniu
rodzinnego wywiadu środowiskowego zakończonego decyzją administracyjną zapewnia
równy dostęp do omawianego świadczenia osobom, którym omawiana forma pomocy
przysługuje, jednocześnie gwarantując dostęp oparty na obiektywnych kryteriach. Usługa
trafia dzięki temu do osób faktycznie potrzebujących przy zapewnieniu jej transparentności
i kontroli.
Ponadto, wydanie na podstawie wywiadu środowiskowego decyzji administracyjnej
zapewnia osobie ubiegającej się o przyznanie usługi w formie uczestnictwa
w zajęciach środowiskowego domu samopomocy prawo do odwołania do organu wyższej
instancji w przypadku niezadowolenia z jej rozstrzygnięcia.
Co równie istotne, wydawanie decyzji administracyjnych poprzedzonych wywiadem
środowiskowym pozwala na efektywniejsze planowanie i prognozowanie zapotrzebowania
na usługi w śds, co ma znaczenie w sytuacji prowadzonej obecnie deinstytucjonalizacji usług
społecznych.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie prowadzono analiz
kosztów dotyczących oszczędności wynikających z ograniczenia liczby rodzinnych
wywiadów środowiskowych w przypadku usług wsparcia dziennego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --