Interpelacja w sprawie potrzeby zwiększenia wsparcia dla gmin wiejskich województwa lubelskiego w zakresie rozbudowy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10078
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie potrzeby zwiększenia wsparcia dla gmin wiejskich województwa lubelskiego w zakresie rozbudowy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 05-06-2025
Szanowna Pani Minister,
województwo lubelskie, będące regionem o dużym znaczeniu rolniczym i przyrodniczym, wciąż zmaga się z poważnymi brakami w dostępie do nowoczesnej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, zwłaszcza na obszarach wiejskich i popegeerowskich.
Choć rząd Zjednoczonej Prawicy zainicjował programy wsparcia w tym zakresie – m.in. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich, Polski Ład czy fundusze NFOŚiGW – dane z ostatnich miesięcy wskazują, że potrzeby gmin znacznie przewyższają dostępne środki.
Przykładowo, w ogłoszonym naborze do programu dofinansowania inwestycji wodno-ściekowych w województwie lubelskim złożono 139 wniosków na kwotę blisko 538 mln zł, z czego dofinansowanie przyznano zaledwie 20 gminom, na sumę 72 mln zł. Oznacza to, że znaczna część projektów nie uzyskała wsparcia mimo realnych potrzeb społecznych i środowiskowych.
Brak kanalizacji i dostępu do sieci wodociągowej to nie tylko problem jakości życia mieszkańców – to także realne zagrożenie dla środowiska naturalnego, gospodarki wodnej oraz rolnictwa, które stanowi podstawę lokalnej gospodarki.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
1. Czy ministerstwo planuje zwiększenie dostępnych środków na inwestycje wodno-kanalizacyjne w województwie lubelskim jeszcze w 2025 roku lub w przyszłych naborach?
2. Czy możliwe jest uruchomienie specjalnej puli wsparcia dedykowanej gminom wiejskim z niskim stopniem skanalizowania, w szczególności w regionach wschodniej Polski?
3. Czy rozważane jest uproszczenie procedur aplikacyjnych lub wdrożenie wsparcia doradczego dla gmin z ograniczonym zapleczem technicznym i kadrowym?
4. Czy ministerstwo posiada aktualne dane dotyczące procentowego udziału mieszkańców gmin wiejskich w województwie lubelskim objętych dostępem do kanalizacji i wodociągów? Jeżeli tak, proszę o ich udostępnienie.
Z poważaniem Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6560 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DFE-WKW.050.8.2025.MG
3841424.15334283.12376858
Warszawa, 23-06-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji Posłanki Magdaleny Filipek-Sobczak w sprawie
potrzeby zwiększenia wsparcia dla gmin wiejskich województwa
lubelskiego w zakresie rozbudowy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej,
K10INT10078
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Magdaleny Filipek-Sobczak, przekazuję odpowiedzi
na postawione w niej pytania dotyczące możliwości finansowania przedsięwzięć
związanych z gospodarką wodno-ściekową w województwie lubelskim.
1. Czy Ministerstwo planuje zwiększenie dostępnych środków na inwestycje
wodnokanalizacyjne w województwie lubelskim jeszcze w 2025 roku lub w
przyszłych naborach?
Ministerstwo klimatu i Środowiska uczestniczy we wdrażaniu finansowanego ze środków
UE programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat Środowisko. W ramach
programu realizowane są dwa działania dotyczące gospodarki ściekowej oraz zaopatrzenia
w wodę:
- FENX.01.03 Gospodarka wodno-ściekowa – wspierające przedsięwzięcia z zakresu
gospodarki ściekowej, z możliwym komponentem dotyczącym zaopatrzenia w wodę,
- FENX.02.05 Woda do spożycia – wspierające samodzielne projekty dotyczące
infrastruktury do zaopatrzenia w wodę do spożycia.
W przypadku działania FENX.01.03 przeprowadzono dotychczas 3 nabory wniosków,
w których złożono ponad 100 projektów (w tym część z województwa lubelskiego) na
kwotę dofinansowania wynoszącą prawie 3,9 mld zł. Dostępna dla działania pula środków
wynosząca 930 mln euro (prawie 4 mld zł.) nie została jeszcze w pełni rozdysponowana.
Ewentualne ogłoszenie kolejnego naboru uzależnione jest jednak od wyników oceny
wniosków z ostatniego z naborów (zakończonego w kwietniu br.).
W przypadku działania FENX.02.05 przeprowadzono 2 nabory wniosków, w ramach
których zgłoszono ponad 180 projektów (w tym część z województwa lubelskiego) na
wnioskowaną kwotę dofinansowania (prawie 2,7 mld zł) kilkukrotnie przekraczającą
budżet na realizację działania (180 mln euro, tj. ok 765 mln zł). W związku z powyższym
nie planuje się już kolejnych naborów w tym obszarze.
-- 1 of 3 --
2. Czy możliwe jest uruchomienie specjalnej puli wsparcia dedykowanej gminom
wiejskim z niskim stopniem skanalizowania, w szczególności w regionach wschodniej
Polski?
Program FEniKS jest programem ogólnokrajowym. Nie planuje się naborów
dedykowanych poszczególnym województwom. Demarkacja pomiędzy wsparciem
krajowym a regionalnym określona została w Umowie Partnerstwa1, stanowiącej
podstawowy dokument określający współpracę UE z Polską w zakresie wykorzystania
Funduszy Europejskich.
W przypadku gospodarki ściekowej inwestycje w aglomeracjach (ujętych w Krajowym
Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych) o wielkości od 15 tys. RLM realizowane
są w ramach programu FEnIKS. Wsparcie dla aglomeracji od 2 do 15 tys. RLM możliwe jest
natomiast w ramach programów regionalnych, w tym przypadku Programu Fundusze
Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027. Ponadto zgodnie z wymogami KE wsparcie
przeznaczone jest wyłącznie dla tych aglomeracji, które nie spełniły jeszcze warunków
określonych w Dyrektywie 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych.
W odniesieniu do projektów dotyczących infrastruktury do zaopatrzenia w wodę podział
wsparcia opera się o wielkość gminy. Gminy o liczbie ludności od 15 tys. mieszkańców
finansowane są w ramach FEnIKS, mniejsze w ramach programów regionalnych.
Gospodarka ściekowa wspierana jest również w ramach innych polityk UE. W ramach
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (PSWPR 2023-
2027) zaplanowana została interwencja
10.10. Infrastruktura na obszarach wiejskich oraz
wdrożenie koncepcji inteligentnych wsi – obszar A Inwestycje w zakresie systemów
indywidualnego oczyszczania ścieków. Z realizację PSWPR 2023-2027odpowiada
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Wsparcie dla inwestycji w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową na terenach
wiejskich przewiduje również Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Za realizację reformy
B3.1. Wsparcie zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej na
terenach wiejskich, odpowiada MRiRW.
MKiŚ sprawuje również nadzór nad Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej, który może wspierać zadania związane z gospodarką
wodnościekową, ze środków krajowych. Aktualnie trwają prace nad uruchomieniem
programu:
Gospodarka wodno-ściekowa poza granicami aglomeracji, którego celem będzie
poprawa stanu gospodarki wodno-ściekowej poza granicami aglomeracji ujętych
w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych.
3. Czy rozważane jest uproszczenie procedur aplikacyjnych lub wdrożenie wsparcia
doradczego dla gmin z ograniczonym zapleczem technicznym i kadrowym?
Procedury związane z wyborem projektów do dofinansowania w ramach programu FEnIKS
wynikają z szeregu unijnych i krajowych regulacji prawnych. Na etapie przygotowania
dokumentacji naborów przygotowywane są szczegółowe instrukcje mające na celu
ułatwienie właściwego przygotowania wniosków o dofinansowanie. Ponadto Narodowy
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, będący instytucją która bezpośrednio
1
Umowa partnerstwa dla realizacji polityki spójności 2021-2027 w Polsce
-- 2 of 3 --
odpowiada za nabór i ocenę projektów, organizuje szkolenia dla wnioskodawców z
zakresu przygotowania dokumentacji aplikacyjnej.
4. Czy Ministerstwo posiada aktualne dane dotyczące procentowego udziału
mieszkańców gmin wiejskich w województwie lubelskim objętych dostępem do
kanalizacji i wodociągów? Jeżeli tak, proszę o ich udostępnienie?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie odpowiada za kwestie związane z gospodarką
wodno-ściekową w związku z czym nie zbiera danych na temat udziału mieszkańców
objętych dostępem do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej.
Informacje takie są jednak agregowane przez Główny Urząd Statystyczny. Zgodnie
z danymi z portalu strateg.stat.gov.pl w 2023 r. w województwie lubelskim osiągnięto
następujące wartości wskaźników:
Odsetek ludności korzystającej z sieci wodociągowej [%]:
ogółem: 87,8
miasto: 94,8
wieś: 81,8
Odsetek ludności korzystającej z sieci kanalizacyjnej [%]:
ogółem: 54,5
miasto: 89,7
wieś: 24,4
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --