Interpelacja nr 10067
Interpelacja w sprawie zmian przepisów dotyczących ulg i pomocy dla spółdzielni inwalidów oraz innych podmiotów zatrudniających osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy Prawo spółdzielcze
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zmian przepisów dotyczących ulg i pomocy dla spółdzielni inwalidów oraz innych podmiotów zatrudniających osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy Prawo spółdzielcze
Interpelacja nr 10067
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zmian przepisów dotyczących ulg i pomocy dla spółdzielni inwalidów oraz innych podmiotów zatrudniających osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy Prawo spółdzielcze
Zgłaszający: Jakub Rutnicki
Data wpływu: 04-06-2025
Szamotuły, dnia 4.06.2025 r.
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą zmiany przepisów regulujących system ulg i pomocy dla spółdzielni inwalidów oraz innych podmiotów zatrudniających osoby niepełnosprawne.
Obowiązek zapewnienia wsparcia osobom z niepełnosprawnościami, a tym samym spółdzielniom pracy zatrudniającym te osoby, wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., jak również z przepisów ustaw szczególnych.
Zgodnie z art. 181a § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze spółdzielnie inwalidów i niewidomych korzystają z wszechstronnej pomocy organów państwowych i samorządowych, a także z ulg i zwolnień określonych w odrębnych przepisach. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przewiduje natomiast szczegółowe mechanizmy wsparcia, takie jak dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych czy możliwość umarzania zobowiązań (art. 49f).
Niemniej jednak praktyka pokazuje, że obowiązujące przepisy nie uwzględniają wystarczająco realiów funkcjonowania spółdzielni inwalidów. Brakuje w nich elastycznych rozwiązań prawnych, które umożliwiałyby uwzględnienie sytuacji finansowej spółdzielni przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu zobowiązań czy też o redukcji zwrotu otrzymanych środków z PFRON.
Wątpliwości budzi m.in. obecne brzmienie art. 26a ust. 1a pkt 3 RehZawU, które nie różnicuje konsekwencji pomiędzy całkowitym niewywiązywaniem się z obowiązków a drobnymi opóźnieniami w płatnościach. Przykładowo, różnica jednego dnia opóźnienia w regulowaniu składek na ubezpieczenie społeczne może skutkować całkowitą utratą dofinansowania.
Spółdzielnie inwalidów odgrywają kluczową rolę w polityce społecznej państwa, nie tylko zapewniając miejsca pracy osobom z niepełnosprawnościami, ale również realizując cele rehabilitacyjne i społeczne. Należy zatem stworzyć dla nich otoczenie prawne, które będzie wspierało ich w bieżącym funkcjonowaniu.
Dlatego zapytuję Pana Ministra w następujących kwestiach:
1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje podjęcie działań legislacyjnych lub organizacyjnych mających na celu wprowadzenie elastycznych rozwiązań prawnych, które umożliwiałyby uwzględnienie sytuacji finansowej spółdzielni inwalidów przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu zobowiązań lub o redukcji zwrotu otrzymanych środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)?
2. Czy w Ministerstwie Rozwoju i Technologii prowadzone są prace nad stworzeniem katalogu dobrych praktyk lub rekomendacji, które wspierałyby spółdzielnie inwalidów w ich bieżącym funkcjonowaniu, w tym w zakresie zachowania płynności finansowej, efektywnego zarządzania środkami z PFRON oraz wywiązywania się z obowiązków wobec instytucji publicznych?
Z wyrazami szacunku
POSEŁ NA SEJM RP
JAKUB RUTNICKI
Interpelacja nr 10067
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zmian przepisów dotyczących ulg i pomocy dla spółdzielni inwalidów oraz innych podmiotów zatrudniających osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy Prawo spółdzielcze
Zgłaszający: Jakub Rutnicki
Data wpływu: 04-06-2025
Szamotuły, dnia 4.06.2025 r.
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą zmiany przepisów regulujących system ulg i pomocy dla spółdzielni inwalidów oraz innych podmiotów zatrudniających osoby niepełnosprawne.
Obowiązek zapewnienia wsparcia osobom z niepełnosprawnościami, a tym samym spółdzielniom pracy zatrudniającym te osoby, wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., jak również z przepisów ustaw szczególnych.
Zgodnie z art. 181a § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze spółdzielnie inwalidów i niewidomych korzystają z wszechstronnej pomocy organów państwowych i samorządowych, a także z ulg i zwolnień określonych w odrębnych przepisach. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przewiduje natomiast szczegółowe mechanizmy wsparcia, takie jak dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych czy możliwość umarzania zobowiązań (art. 49f).
Niemniej jednak praktyka pokazuje, że obowiązujące przepisy nie uwzględniają wystarczająco realiów funkcjonowania spółdzielni inwalidów. Brakuje w nich elastycznych rozwiązań prawnych, które umożliwiałyby uwzględnienie sytuacji finansowej spółdzielni przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu zobowiązań czy też o redukcji zwrotu otrzymanych środków z PFRON.
Wątpliwości budzi m.in. obecne brzmienie art. 26a ust. 1a pkt 3 RehZawU, które nie różnicuje konsekwencji pomiędzy całkowitym niewywiązywaniem się z obowiązków a drobnymi opóźnieniami w płatnościach. Przykładowo, różnica jednego dnia opóźnienia w regulowaniu składek na ubezpieczenie społeczne może skutkować całkowitą utratą dofinansowania.
Spółdzielnie inwalidów odgrywają kluczową rolę w polityce społecznej państwa, nie tylko zapewniając miejsca pracy osobom z niepełnosprawnościami, ale również realizując cele rehabilitacyjne i społeczne. Należy zatem stworzyć dla nich otoczenie prawne, które będzie wspierało ich w bieżącym funkcjonowaniu.
Dlatego zapytuję Pana Ministra w następujących kwestiach:
1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje podjęcie działań legislacyjnych lub organizacyjnych mających na celu wprowadzenie elastycznych rozwiązań prawnych, które umożliwiałyby uwzględnienie sytuacji finansowej spółdzielni inwalidów przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu zobowiązań lub o redukcji zwrotu otrzymanych środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)?
2. Czy w Ministerstwie Rozwoju i Technologii prowadzone są prace nad stworzeniem katalogu dobrych praktyk lub rekomendacji, które wspierałyby spółdzielnie inwalidów w ich bieżącym funkcjonowaniu, w tym w zakresie zachowania płynności finansowej, efektywnego zarządzania środkami z PFRON oraz wywiązywania się z obowiązków wobec instytucji publicznych?
Z wyrazami szacunku
POSEŁ NA SEJM RP
JAKUB RUTNICKI
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8324 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.280.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10067 Pana Posła Jakuba Rutnickiego, w sprawie zmian
przepisów dotyczących ulg i pomocy dla spółdzielni inwalidów oraz innych podmiotów
zatrudniających osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy Prawo spółdzielcze, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Spółdzielnie inwalidów korzystają obecnie z wielu form wsparcia i pomocy publicznej,
przewidzianych w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm., dalej jako
„ustawa o rehabilitacji”) obejmujących np. prawo wystawiania ulg za zakupy (art. 22),
dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (art. 26a), refundację
kosztów: adaptacyjnych (art. 26), asysty pracy (art. 26d), wyposażenia stanowisk pracy (art.
26e), szkolenia osób niepełnosprawnych (art. 41), złagodzenie: obowiązku wpłat na
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), zgodnie z art. 49 ust.
5a-5c ustawy o rehabilitacji, oraz zwrot środków PFRON (art. 49f).
Średnio co ósmy zakład pracy chronionej to spółdzielnia inwalidów lub niewidomych.
Podmioty te mogą dodatkowo, zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji, korzystać
z Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON), zgodnie z art. 33,
dofinansowania do oprocentowania kredytów bankowych i w SKOK, wykorzystanych na
cele związane z rehabilitacją zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych (art. 32 ust. 1
pkt 1), zwrotu kosztów: transportowych, administracyjnych i budowy lub przebudowy
związanej z modernizacją obiektów i pomieszczeń zakładu (art. 32 ust. 1 pkt 2), zwolnień
z podatków rolnego, leśnego od nieruchomości i od czynności cywilnoprawnych (art. 31
ust. 1 pkt 1), zwolnień z opłat z wyłączeniem opłaty skarbowej i opłat o charakterze
sankcyjnym (art. 31 ust. 1 pkt 2), a także zwolnienia z obowiązku odprowadzania zaliczki
na podatek dochodowy od osób fizycznych zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.)
albo ze środków łągodzących zmiany podatkowe, określonych w art. 33b ustawy
o rehabilitacji.
Ponadto, zgodnie z art. 12 w zw. z art. 2 pkt 5 lit. d ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii
społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 113, z późn. zm.), spółdzielnie pracy, w tym spółdzielnie
inwalidów i spółdzielnie niewidomych mogą uzyskać status przedsiębiorstwa społecznego
i dodatkowo korzystać z pomocy związanej z tym statusem. Dotyczy to np. dofinansowania
składek (art. 21), finansowania kosztów wynagrodzenia lub kosztów płacy ze środków
PFRON, Polskiej Fundacji Przedsiębiorczości (PFP) i środków unijnych (art. 22 i 23).
Podmioty te mają również dostęp do usług ośrodków wspierania ekonomii społecznej
(OWES) obejmującej np. pomoc w tworzeniu podmiotów ekonomii społecznej
i przedsiębiorstw społecznych, udzielania podmiotom ekonomii społecznej
i przedsiębiorstwom społecznym wsparcia, w szczególności w zakresie zatrudnienia oraz
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
reintegracji społecznej i zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym,
rozwijania potencjału podmiotów ekonomii społecznej i przedsiębiorstw społecznych
w zakresie realizacji usług społecznych, czy rozwijania działalności gospodarczej,
działalności odpłatnej pożytku publicznego i innej działalności odpłatnej oraz
konkurencyjności.
Reasumując – poza wsparciem dostępnym na zasadach ogólnych zgodnie z ustawą z dnia
20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2025 r.
poz. 214, z późn. zm.), która od 1 czerwca 2025 r. została zastąpiona ustawą z dnia 20 marca
2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620) – spółdzielnie inwalidów
i niewidomych mogą korzystać z szerokiego wachlarza form wsparcia i pomocy określonych
w ustawie o rehabilitacji i ustawie o ekonomii społecznej, w tym ze wsparcia spółdzielni
inwalidów w ich bieżącym funkcjonowaniu świadczonej przez OWES. Natomiast sposób
wywiązywania się z obowiązków wobec instytucji publicznych oraz sposób gospodarowania
środkami ZFRON i warunki korzystania ze środków PFRON określają przepisy ustawy
o rehabilitacji i akty wykonawcze wydane na jej podstawie. Niezależnie od tego, Biuro
Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych na bieżąco informuje zainteresowanych
o sposobie wykładni przepisów ustawy o rehabilitacji, zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 3 w zw. z jej
ust. 10 oraz, w razie zmian ustawowych lub zgłaszanych potrzeb adresatów prawa, prowadzi
szkolenia w tym zakresie. Nie jest więc celowe tworzenie instrumentów o charakterze
blankietowym.
Odnosząc się do pytania pierwszego należy wskazać, że na podstawie art. 26a ust. 1a1 pkt 3
ustawy o rehabilitacji dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
nie przysługuje, jeżeli koszty płacy pracownika zostały poniesione przez pracodawcę
z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. Warunku tego dotyczą
jednak dwa marginesy błędu: opóźnienia i niedopłaty.
Po pierwsze, od 2012 r. art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji przewiduje 14-dniowy
margines tolerowanego opóźnienia w opłaceniu kosztów płacy pracownika
niepełnosprawnego. Zatem jeśli pracodawca spóźni się o jeden dzień, to obecnie nie traci już
prawa do dofinansowania.
Po drugie, w 2018 r. wprowadzono art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym
kwota miesięcznych należnych składek wchodzących do kosztów płacy pracownika
z niepełnosprawnościami w rozumieniu art. 2 pkt 4a tego aktu opłaconych z uchybieniem
terminu, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2%
składek należnych za dany miesiąc. Zatem w przypadku niższych uchybień pracodawca
również nie traci prawa do dofinansowania.
Z powyższego wynika, że obecnie nie ma koieczności wprowadzania zmian w omawianym
obszarze. Należy róznież wskazać, że wspomniane marginesy nie mogą być nadmiernie
rozciągane. Wynika to nie tylko z konieczności zadbania o przestrzeganie prawa pracownika
do wynagrodzenia czy nieprzerwanego ubezpieczenia, ale także z ograniczeń prawnych
w tym zakresie. Dofinansowanie przewidziane w art. 26a ustawy o rehabilitacji, które
stanowi pomoc publiczną, musi bowiem być udzielane zgodnie z rozporządzeniem Komisji
(UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r., uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne
z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187
z 26.06.2014, str. 1, ze zm., dalej jako GBER). Rozporządzenie to ma charakter regulacji
zrębowej, wytyczającej ramy, poza które nie mogą wyjść warunki pomocy udzielanej
na poziomie krajowym. Jeżeli warunki udzielania pomocy przewidziane przez władze
krajowe byłyby korzystniejsze od określonych w GBER, to doszłoby do udzielenia pomocy
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niezgodnej ze wspólnym rynkiem, a więc podlegającej zwrotowi. Tymczasem, jednym z tych
warunków jest wynikający z art. 1 ust. 4 lit. c GBER zakaz udzielania pomocy m.in. w formie
subsydiów płacowych podmiotom w trudnej sytuacji ekonomicznej (wyjątek stanowi tu
pomoc dla podmiotów, które nie znajdowały się w trudnej sytuacji 31 grudnia 2019 r., lecz
znalazły się w niej w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2021 r.). Uniemożliwia to
więc perspektywiczne udzielanie dofinansowania podmiotom w trudnej sytuacji
ekonomicznej.
Niezależnie od powyższego, w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na bieżąco
dokonuje się przeglądu i analizy przepisów w działaniu. Co do zasady, w każdym przypadku
analizowana jest również możliwość wprowadzenia ułatwień dla adresatów danego prawa,
Z omówionych wyżej przyczyn prace nad tego rodzaju zmianami nie obejmą jednak
niniejszego zakresu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.280.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10067 Pana Posła Jakuba Rutnickiego, w sprawie zmian
przepisów dotyczących ulg i pomocy dla spółdzielni inwalidów oraz innych podmiotów
zatrudniających osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy Prawo spółdzielcze, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Spółdzielnie inwalidów korzystają obecnie z wielu form wsparcia i pomocy publicznej,
przewidzianych w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm., dalej jako
„ustawa o rehabilitacji”) obejmujących np. prawo wystawiania ulg za zakupy (art. 22),
dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (art. 26a), refundację
kosztów: adaptacyjnych (art. 26), asysty pracy (art. 26d), wyposażenia stanowisk pracy (art.
26e), szkolenia osób niepełnosprawnych (art. 41), złagodzenie: obowiązku wpłat na
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), zgodnie z art. 49 ust.
5a-5c ustawy o rehabilitacji, oraz zwrot środków PFRON (art. 49f).
Średnio co ósmy zakład pracy chronionej to spółdzielnia inwalidów lub niewidomych.
Podmioty te mogą dodatkowo, zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji, korzystać
z Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON), zgodnie z art. 33,
dofinansowania do oprocentowania kredytów bankowych i w SKOK, wykorzystanych na
cele związane z rehabilitacją zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych (art. 32 ust. 1
pkt 1), zwrotu kosztów: transportowych, administracyjnych i budowy lub przebudowy
związanej z modernizacją obiektów i pomieszczeń zakładu (art. 32 ust. 1 pkt 2), zwolnień
z podatków rolnego, leśnego od nieruchomości i od czynności cywilnoprawnych (art. 31
ust. 1 pkt 1), zwolnień z opłat z wyłączeniem opłaty skarbowej i opłat o charakterze
sankcyjnym (art. 31 ust. 1 pkt 2), a także zwolnienia z obowiązku odprowadzania zaliczki
na podatek dochodowy od osób fizycznych zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.)
albo ze środków łągodzących zmiany podatkowe, określonych w art. 33b ustawy
o rehabilitacji.
Ponadto, zgodnie z art. 12 w zw. z art. 2 pkt 5 lit. d ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii
społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 113, z późn. zm.), spółdzielnie pracy, w tym spółdzielnie
inwalidów i spółdzielnie niewidomych mogą uzyskać status przedsiębiorstwa społecznego
i dodatkowo korzystać z pomocy związanej z tym statusem. Dotyczy to np. dofinansowania
składek (art. 21), finansowania kosztów wynagrodzenia lub kosztów płacy ze środków
PFRON, Polskiej Fundacji Przedsiębiorczości (PFP) i środków unijnych (art. 22 i 23).
Podmioty te mają również dostęp do usług ośrodków wspierania ekonomii społecznej
(OWES) obejmującej np. pomoc w tworzeniu podmiotów ekonomii społecznej
i przedsiębiorstw społecznych, udzielania podmiotom ekonomii społecznej
i przedsiębiorstwom społecznym wsparcia, w szczególności w zakresie zatrudnienia oraz
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
reintegracji społecznej i zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym,
rozwijania potencjału podmiotów ekonomii społecznej i przedsiębiorstw społecznych
w zakresie realizacji usług społecznych, czy rozwijania działalności gospodarczej,
działalności odpłatnej pożytku publicznego i innej działalności odpłatnej oraz
konkurencyjności.
Reasumując – poza wsparciem dostępnym na zasadach ogólnych zgodnie z ustawą z dnia
20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2025 r.
poz. 214, z późn. zm.), która od 1 czerwca 2025 r. została zastąpiona ustawą z dnia 20 marca
2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620) – spółdzielnie inwalidów
i niewidomych mogą korzystać z szerokiego wachlarza form wsparcia i pomocy określonych
w ustawie o rehabilitacji i ustawie o ekonomii społecznej, w tym ze wsparcia spółdzielni
inwalidów w ich bieżącym funkcjonowaniu świadczonej przez OWES. Natomiast sposób
wywiązywania się z obowiązków wobec instytucji publicznych oraz sposób gospodarowania
środkami ZFRON i warunki korzystania ze środków PFRON określają przepisy ustawy
o rehabilitacji i akty wykonawcze wydane na jej podstawie. Niezależnie od tego, Biuro
Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych na bieżąco informuje zainteresowanych
o sposobie wykładni przepisów ustawy o rehabilitacji, zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 3 w zw. z jej
ust. 10 oraz, w razie zmian ustawowych lub zgłaszanych potrzeb adresatów prawa, prowadzi
szkolenia w tym zakresie. Nie jest więc celowe tworzenie instrumentów o charakterze
blankietowym.
Odnosząc się do pytania pierwszego należy wskazać, że na podstawie art. 26a ust. 1a1 pkt 3
ustawy o rehabilitacji dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
nie przysługuje, jeżeli koszty płacy pracownika zostały poniesione przez pracodawcę
z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. Warunku tego dotyczą
jednak dwa marginesy błędu: opóźnienia i niedopłaty.
Po pierwsze, od 2012 r. art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji przewiduje 14-dniowy
margines tolerowanego opóźnienia w opłaceniu kosztów płacy pracownika
niepełnosprawnego. Zatem jeśli pracodawca spóźni się o jeden dzień, to obecnie nie traci już
prawa do dofinansowania.
Po drugie, w 2018 r. wprowadzono art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym
kwota miesięcznych należnych składek wchodzących do kosztów płacy pracownika
z niepełnosprawnościami w rozumieniu art. 2 pkt 4a tego aktu opłaconych z uchybieniem
terminu, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2%
składek należnych za dany miesiąc. Zatem w przypadku niższych uchybień pracodawca
również nie traci prawa do dofinansowania.
Z powyższego wynika, że obecnie nie ma koieczności wprowadzania zmian w omawianym
obszarze. Należy róznież wskazać, że wspomniane marginesy nie mogą być nadmiernie
rozciągane. Wynika to nie tylko z konieczności zadbania o przestrzeganie prawa pracownika
do wynagrodzenia czy nieprzerwanego ubezpieczenia, ale także z ograniczeń prawnych
w tym zakresie. Dofinansowanie przewidziane w art. 26a ustawy o rehabilitacji, które
stanowi pomoc publiczną, musi bowiem być udzielane zgodnie z rozporządzeniem Komisji
(UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r., uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne
z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187
z 26.06.2014, str. 1, ze zm., dalej jako GBER). Rozporządzenie to ma charakter regulacji
zrębowej, wytyczającej ramy, poza które nie mogą wyjść warunki pomocy udzielanej
na poziomie krajowym. Jeżeli warunki udzielania pomocy przewidziane przez władze
krajowe byłyby korzystniejsze od określonych w GBER, to doszłoby do udzielenia pomocy
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niezgodnej ze wspólnym rynkiem, a więc podlegającej zwrotowi. Tymczasem, jednym z tych
warunków jest wynikający z art. 1 ust. 4 lit. c GBER zakaz udzielania pomocy m.in. w formie
subsydiów płacowych podmiotom w trudnej sytuacji ekonomicznej (wyjątek stanowi tu
pomoc dla podmiotów, które nie znajdowały się w trudnej sytuacji 31 grudnia 2019 r., lecz
znalazły się w niej w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2021 r.). Uniemożliwia to
więc perspektywiczne udzielanie dofinansowania podmiotom w trudnej sytuacji
ekonomicznej.
Niezależnie od powyższego, w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na bieżąco
dokonuje się przeglądu i analizy przepisów w działaniu. Co do zasady, w każdym przypadku
analizowana jest również możliwość wprowadzenia ułatwień dla adresatów danego prawa,
Z omówionych wyżej przyczyn prace nad tego rodzaju zmianami nie obejmą jednak
niniejszego zakresu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --