Interpelacja nr 10058
Interpelacja w sprawie ograniczeń w dostępności alkoholu dla nieletnich
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (80%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ograniczeń w dostępności alkoholu dla nieletnich
Interpelacja nr 10058
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczeń w dostępności alkoholu dla nieletnich
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 03-06-2025
Szanowna Pani Minister,
w marcu bieżącego roku Ministerstwo Zdrowia przekazało do konsultacji publicznych projekt nowelizacji ustawy mającej na celu ograniczenie dostępności alkoholu. W projekcie uwzględniono m.in. zmiany w zakresie kontroli nad sprzedażą alkoholu, ograniczenie jego promocji, a także dodatkowe ograniczenia dotyczące opakowań, w jakich alkohol może być sprzedawany. Jednocześnie — wbrew wcześniejszym zapowiedziom — zrezygnowano z wprowadzenia szeregu innych zmian w prawie, które miały ograniczyć dostępność alkoholu, m.in. z zakazu sprzedaży na stacjach benzynowych.
W przedmiotowym projekcie nie zostały także zawarte inne zmiany w przepisach, które byłyby spójne z działaniami Ministerstwa Zdrowia w zakresie polityki antynikotynowej i mogłyby przynieść korzystne efekty w zakresie ograniczania popularności alkoholu wśród osób nieletnich. Przykładowo w ramach aktualnie procedowanego w Sejmie projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych wprowadza się zakaz sprzedaży beznikotynowych e-papierosów dla nieletnich. Analogiczny zakaz powinien zostać wprowadzony także w odniesieniu do sprzedaży „bezalkoholowych” piw i alkoholi osobom poniżej 18. roku życia. Dostęp do beznikotynowych e-papierosów stanowić może bowiem dla dzieci inicjację, jeśli chodzi o „palenie” (lub też z ang. vaping) i w dalszej konsekwencji prowadzić do rozpoczęcia używania innych wyrobów nikotynowych lub tytoniowych. Tak samo możliwość zakupu np. piw bezalkoholowych przed ukończeniem 18. roku życia oswaja najmłodszych Polaków z alkoholem. Nie mówiąc już o tym, że „bezalkoholowe” piwa są szeroko reklamowane, co w praktyce stanowi także reklamę ich alkoholowych odpowiedników, często sprzedawanych pod tą samą marką.
Drugim kierunkiem zmian wprowadzanym przez Ministerstwo Zdrowia (a także przez prawodawstwo unijne) jest zakaz stosowania „aromatów” w poszczególnych wyrobach tytoniowych i nikotynowych. Również w tym zakresie zasadne jest podjęcie analogicznych działań w zakresie produktów alkoholowych i wprowadzenie zakazu sprzedaży piw i innych napojów alkoholowych o smakach innych niż „naturalne”. Jak wskazuje bowiem Ministerstwo Zdrowia, chociażby w odniesieniu do kolejnego projektu nowelizacji ustawy „tytoniowej”, który ma w najbliższym czasie zostać przekazany do konsultacji, ograniczenie „smaków” ma zmniejszać atrakcyjność tego rodzaju wyrobów dla najmłodszych. Analogiczne ograniczenia należałoby więc wprowadzić także na rynku produktów alkoholowych.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizowało możliwość wprowadzenia zakazu sprzedaży „bezalkoholowych” odpowiedników napojów alkoholowych dla osób poniżej 18. roku życia? Jeśli tak, to jakie są wyniki tych analiz? Czy ministerstwo zamierza wprowadzić taki zakaz? Jeśli tak, to kiedy?
Czy ministerstwo lub inne instytucje podległe przeprowadzały lub posiadają badania dotyczące wpływu możliwości nabywania przez osoby poniżej 18. roku życia „bezalkoholowych” odpowiedników napojów alkoholowych na konsumpcję alkoholu wśród najmłodszych lub beznikotynowych odpowiedników wyrobów nikotynowych na konsumpcję nikotyny wśród najmłodszych? Jeśli tak, to proszę o przekazanie wyników tych badań. Jeśli nie, to czy nie należałoby tego rodzaju badań przeprowadzić?
Czy ministerstwo analizowało możliwość wprowadzenia zakazu sprzedaży piw i innych napojów alkoholowych o smakach innych niż „naturalne”? Jeśli tak, to jakie są wyniki tych analiz? Czy ministerstwo zamierza wprowadzić taki zakaz? Jeśli tak, to kiedy?
Czy ministerstwo lub inne instytucje podległe przeprowadzały lub posiadają badania dotyczące wpływu możliwości nabywania „smakowych” piw lub alkoholi na konsumpcję alkoholu wśród najmłodszych lub „smakowych” wyrobów nikotynowych na konsumpcję nikotyny wśród najmłodszych? Jeśli tak, to proszę o przekazanie wyników tych badań. Jeśli nie, to czy nie należałoby tego rodzaju badań przeprowadzić?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 10058
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczeń w dostępności alkoholu dla nieletnich
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 03-06-2025
Szanowna Pani Minister,
w marcu bieżącego roku Ministerstwo Zdrowia przekazało do konsultacji publicznych projekt nowelizacji ustawy mającej na celu ograniczenie dostępności alkoholu. W projekcie uwzględniono m.in. zmiany w zakresie kontroli nad sprzedażą alkoholu, ograniczenie jego promocji, a także dodatkowe ograniczenia dotyczące opakowań, w jakich alkohol może być sprzedawany. Jednocześnie — wbrew wcześniejszym zapowiedziom — zrezygnowano z wprowadzenia szeregu innych zmian w prawie, które miały ograniczyć dostępność alkoholu, m.in. z zakazu sprzedaży na stacjach benzynowych.
W przedmiotowym projekcie nie zostały także zawarte inne zmiany w przepisach, które byłyby spójne z działaniami Ministerstwa Zdrowia w zakresie polityki antynikotynowej i mogłyby przynieść korzystne efekty w zakresie ograniczania popularności alkoholu wśród osób nieletnich. Przykładowo w ramach aktualnie procedowanego w Sejmie projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych wprowadza się zakaz sprzedaży beznikotynowych e-papierosów dla nieletnich. Analogiczny zakaz powinien zostać wprowadzony także w odniesieniu do sprzedaży „bezalkoholowych” piw i alkoholi osobom poniżej 18. roku życia. Dostęp do beznikotynowych e-papierosów stanowić może bowiem dla dzieci inicjację, jeśli chodzi o „palenie” (lub też z ang. vaping) i w dalszej konsekwencji prowadzić do rozpoczęcia używania innych wyrobów nikotynowych lub tytoniowych. Tak samo możliwość zakupu np. piw bezalkoholowych przed ukończeniem 18. roku życia oswaja najmłodszych Polaków z alkoholem. Nie mówiąc już o tym, że „bezalkoholowe” piwa są szeroko reklamowane, co w praktyce stanowi także reklamę ich alkoholowych odpowiedników, często sprzedawanych pod tą samą marką.
Drugim kierunkiem zmian wprowadzanym przez Ministerstwo Zdrowia (a także przez prawodawstwo unijne) jest zakaz stosowania „aromatów” w poszczególnych wyrobach tytoniowych i nikotynowych. Również w tym zakresie zasadne jest podjęcie analogicznych działań w zakresie produktów alkoholowych i wprowadzenie zakazu sprzedaży piw i innych napojów alkoholowych o smakach innych niż „naturalne”. Jak wskazuje bowiem Ministerstwo Zdrowia, chociażby w odniesieniu do kolejnego projektu nowelizacji ustawy „tytoniowej”, który ma w najbliższym czasie zostać przekazany do konsultacji, ograniczenie „smaków” ma zmniejszać atrakcyjność tego rodzaju wyrobów dla najmłodszych. Analogiczne ograniczenia należałoby więc wprowadzić także na rynku produktów alkoholowych.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizowało możliwość wprowadzenia zakazu sprzedaży „bezalkoholowych” odpowiedników napojów alkoholowych dla osób poniżej 18. roku życia? Jeśli tak, to jakie są wyniki tych analiz? Czy ministerstwo zamierza wprowadzić taki zakaz? Jeśli tak, to kiedy?
Czy ministerstwo lub inne instytucje podległe przeprowadzały lub posiadają badania dotyczące wpływu możliwości nabywania przez osoby poniżej 18. roku życia „bezalkoholowych” odpowiedników napojów alkoholowych na konsumpcję alkoholu wśród najmłodszych lub beznikotynowych odpowiedników wyrobów nikotynowych na konsumpcję nikotyny wśród najmłodszych? Jeśli tak, to proszę o przekazanie wyników tych badań. Jeśli nie, to czy nie należałoby tego rodzaju badań przeprowadzić?
Czy ministerstwo analizowało możliwość wprowadzenia zakazu sprzedaży piw i innych napojów alkoholowych o smakach innych niż „naturalne”? Jeśli tak, to jakie są wyniki tych analiz? Czy ministerstwo zamierza wprowadzić taki zakaz? Jeśli tak, to kiedy?
Czy ministerstwo lub inne instytucje podległe przeprowadzały lub posiadają badania dotyczące wpływu możliwości nabywania „smakowych” piw lub alkoholi na konsumpcję alkoholu wśród najmłodszych lub „smakowych” wyrobów nikotynowych na konsumpcję nikotyny wśród najmłodszych? Jeśli tak, to proszę o przekazanie wyników tych badań. Jeśli nie, to czy nie należałoby tego rodzaju badań przeprowadzić?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 18 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.5 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (18)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11674 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.45.2025.DL
Warszawa, 04 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10058 złożoną przez Panią Paulinę Matysiak, Poseł na
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie ograniczeń dostępności alkoholu dla nieletnich,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Odnosząc się do grupy pytań zawartych w punkcie pierwszym uprzejmie informuję, że
Ministerstwo Zdrowia, jak i podległe mu Krajowe Centrum Przeciwdziałania
Uzależnieniom (KCPU), nie prowadziło badań dotyczących picia napojów „0%” alkoholu lub
z niską zawartością alkoholu przez osoby niepełnoletnie, natomiast z badania Omnibus
przeprowadzonego w 2023 r. przez KCPU wśród dorosłych wynika, że w najmłodszej
grupie wiekowej (18-35 l) i nieco starszej (36-49 l) co trzecia osoba przynajmniej raz w ciągu
12 miesięcy przed badaniem piła napoje „0%”, a w starszych grupach wiekowych napoje
takie piła co piąta osoba. Zdecydowanie najczęściej (90% respondentów pijących takie
napoje) sięgano po piwo, znacznie rzadziej po wino (29%) i wódkę (16%).
Najczęściej wskazywanym motywem sięgania po napoje tego typu był jego smak (prawie
połowa wskazań). Napoje „0%” były też sposobem na prowadzenie zdrowego stylu życia
bez konieczności tłumaczenia się, dlaczego się nie pije alkoholu (30%) oraz konieczności
dopasowania się do grupy osób pijących alkohol (12%). Co dwudziesta osoba pijąca tego
typu napoje wskazała, że traktuje je jako sposób na nawodnienie organizmu (izotonik).
Warto zwrócić uwagę, że marketing influencerów i styl graficzny opakowań napojów „0%”
ułatwiają młodzieży identyfikację z marką – zwiększają ekspozycję i prowadzą do wzrostu
intencji zakupu wobec alkoholu. Ponadto zawyżona słodycz smakowych wersji napojów
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
„0%” może zwiększać spożycie kalorii i ryzyko metaboliczne. Organizacje zdrowotne
ostrzegają, że dostępność takich produktów może „normalizować” alkohol i służyć jako
furtka do późniejszego spożycia.
Odnosząc się do pytania drugiego uprzejmie informuję, że na potrzeby sporządzenia
odpowiedzi na interpelację KCPU przekazało przegląd badań w omawianym zakresie. Z
badania1 przeprowadzonego wśród japońskich uczniów szkół średnich wynika, że istnieje
korelacja pomiędzy konsumpcją napojów bezalkoholowych (takich jak piwo bezalkoholowe,
koktajle bezalkoholowe i wino bezalkoholowe) a zachowaniami związanymi z piciem
alkoholu. Uczniowie, którzy spożywali napoje bezalkoholowe, zdecydowanie częściej
deklarowali, że pili alkohol kiedykolwiek, obecnie piją alkohol, obecnie często piją alkohol i
wypijają duże ilości alkoholu na raz, w porównaniu z uczniami, którzy nigdy nie spożywali
napojów bezalkoholowych. Ponadto ryzyko zachowań związanych z alkoholem było wyższe
u uczniów, którzy pili napoje bezalkoholowe dwa lub więcej razy niż u tych, którzy pili je
jeden raz.
Inne badanie2 przeprowadzone w Japonii wśród uczniów szkół podstawowych wykazało, że
młodzi ludzie, którzy spożywali napoje bezalkoholowe, wykazywali wyższe zainteresowanie
alkoholem i motywację do picia napojów alkoholowych niż ci, którzy nie mieli takich
doświadczeń.
Zjawiskiem budzącym duży niepokój jest coraz bardziej ekspansywny marketing napojów
bezalkoholowych. Reklama napojów „0,0%”, odwołując się swoją nazwą (np. „piwo”) oraz
identycznym lub bardzo podobnym wyglądem opakowania oraz znakiem towarowym do
napoju zawierającego alkohol, pociąga za sobą te same negatywne skutki co reklama
napojów alkoholowych. Jedno z najnowszych badań3 naukowych wykazało, że u młodzieży
w wieku 15-17 lat reklamy napojów „0,0%” budzą skojarzenia z alkoholem (a nie z napojami
bezalkoholowymi), zarówno w przypadku reklam znanych już marek piwa (tzw.
„rozszerzenie marki”), jak i w przypadku reklam nowych na rynku marek piw
bezalkoholowych. Nie ma zatem większego znaczenia, czy opakowanie piwa
bezalkoholowego różni się od opakowania piwa alkoholowego (np. kolorystyką) –
ekspozycja na reklamę piwa bezalkoholowego nadal działa tak samo jak ekspozycja na
reklamę piwa zawierającego alkohol.
1 https://www.scirp.org/pdf/OJPM_2015020414391839.pdf.
2 https://www.researchgate.net/publication/326094294_Effect_of_Non-
alcoholic_Beverage_Intake_in_Children_on_Alcoholic_Beverage_Drinking_and_Smoking.
3 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0955395925000520?via%3Dihubv.
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z innego badania4 przeprowadzonego wśród uczniów szkół średnich na Taiwanie wynika,
że nastolatkowie narażeni na ekspozycję na marketing influencerski piwa
bezalkoholowego, byli bardziej skłonni do jego spożycia, co w efekcie skutkowało
zwiększonym prawdopodobieństwem, że następnie kupią i spożyją alkohol.
Badania przeprowadzone w Australii5 pokazały, że ponad połowa respondentów w wieku
15-17 lat uważała produkty „0,0%” za atrakcyjne i podobały im się ich opakowania. Młodzi
ludzie twierdzili także, że często spotykają się z reklamą napojów bezalkoholowych oraz
wskazywali własną grupę wiekową jako tę, dla której te produkty są najbardziej atrakcyjne.
Uważali również reklamy napojów alkoholowych za zabawne i pozwalające łatwo
zapamiętać markę reklamowanego produktu. Te wyniki pozwalają wątpić w narrację
przemysłu alkoholowego, który twierdzi, że reklama napojów alkoholowych jest
adresowana tylko do dorosłych konsumentów.
Podkreślić należy, że zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zabrania się reklamy, promocji produktów i
usług, których nazwa, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje
podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem
obiektywnie odnoszącym się do napoju alkoholowego oraz reklamy i promocji
przedsiębiorców oraz innych podmiotów, które w swoim wizerunku reklamowym
wykorzystują nazwę, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie związane z napojem
alkoholowym, jego producentem lub dystrybutorem.
Odnosząc się do pytania trzeciego uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia nie
prowadziło takich analiz. Natomiast sama branża piwowarska twierdzi, że wprowadzanie
nowych piw smakowych 0,0% stało się kluczem do rosnącej popularności kategorii piwa
bezalkoholowego w ogóle. W Raporcie6 Browarów Polskich można znaleźć informację, że
„Browarnicy (…) co roku wprowadzają na rynek dziesiątki nowych piw smakowych 0,0%, co
odpowiada oczekiwaniom rynku i zachęca do sięgania po „zerówki” nowych, dorosłych
konsumentów”. Większość konsumentów bezalkoholowych piw smakowych to kobiety.
Odnosząc się do pytania czwartego warto zwrócić uwagę, że badania
Cancer Council
Western Australia wykazały, że smakowe piwa i napoje bezalkoholowe są atrakcyjne dla
młodzieży i łatwo dostępne, co zwiększa ryzyko przyszłego picia alkoholu7. Naukowe
badanie "
Correlation between Non-Alcoholic Beverage Consumption and Alcohol Drinking
4 The Association of Influencer Marketing and Consumption of Non-Alcoholic Beer with the Purchase and
Consumption of Alcohol by Adolescents: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37232612/.
5 https://www.cancer.org.au/media-releases/2024/australian-teenagers-say-zero-alcohol-products-are-
appealing-and-could-act-as-a-gateway-to-alcohol-use.
6 https://www.browary-polskie.pl/wp-content/uploads/2025/04/2025-Raport-Piwa-Bezalkholowe-NAB_FIN.pdf.
7 https://cancerwa.asn.au/assets/public/2024/07/Adolescents-perceptions-of-and-experiences-with-zero-
alcohol-products-and-brand-extensions-Report.pdf.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Behavior among Japanese Youths" przeprowadzone na próbie 9 775 uczniów z 102 szkół
średnich w Japonii w 2011 roku wykazało, że około 25,8 % chłopców i 26,1 % dziewcząt
spożyło przynajmniej raz napoje bezalkoholowe o smaku alkoholu (piwo, koktajle, wino).
Nastoletni konsumenci tych napojów mieli znacząco wyższe ryzyko sięgnięcia po alkohol –
np. 9,78-krotnie u chłopców i 7,59-krotnie u dziewcząt w grupie pijących "dwa lub więcej
razy" (względem tych, którzy nigdy nie próbowali). Badanie podkreśliło silną korelację
między spożywaniem napojów 0,0% o smaku alkoholu a późniejszą konsumpcją alkoholu, w
tym binge drinkingiem oraz inicjacją palenia 8.
Niezależnie od powyższych informacji uprzejmie informuję, że obecnie zakończył się termin
zgłaszania uwag do projektu ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (UD 147) w ramach etapu konsultacji publicznych,
uzgodnień międzyresortowych i opiniowania.
Projekt przewiduje m.in. zmiany dotyczące promocji napojów alkoholowych oraz zmiany w
przepisie karnym za prowadzenie nielegalnej promocji i reklamy napojów alkoholowych
(zaostrzenie sankcji karnej) jak również nałożenie na sprzedawców lub podających napoje
alkoholowe obowiązek odmowy sprzedaży lub podania napojów alkoholowych osobom,
które nie okazały dokumentu potwierdzającego ich wiek, przy czym konstrukcja
proponowanego przepisu obliguje każdorazowo sprzedawcę lub podającego do żądania
okazania powyższego dokumentu, w przypadku wątpliwości co do ukończenia przez
nabywcę 18. roku życia.
Projekt stanowi także odpowiedź na zdiagnozowany problem jakim są niepożądane i
niebezpieczne praktyki dotyczące wyglądu opakowań napojów alkoholowych oraz
pojawiających się nowych postaci alkoholu. Na rynku napojów alkoholowych pojawiają się
produkty w opakowaniach w postaci tubek czy też saszetek, wizualnie podobnych do
opakowań musów owocowych, czy przekąsek śniadaniowych m.in. dla dzieci i młodzieży.
Proponowane rozwiązania odnoszą się zarówno do kwestii wyglądu opakowania napoju
alkoholowego oraz wyglądu i treści zamieszczanych na nim informacji, jak i do materiału, z
którego może być wykonane opakowanie.
Kolejną propozycją, która ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa także dzieci i młodzieży
jest zakaz wprowadzania do obrotu alkoholu w postaci innej niż płynna. Alkohol w postaci
proszku, kryształu, żelu lub pasty, mógłby sprzyjać wzrostowi jego spożycia, a tym samym
na wzrost szkód związanych z jego używaniem. Taka postać alkoholu mogłaby wpływać na
naruszenie przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i
8 https://www.scirp.org/journal/paperinformation?paperid=53783.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
przeciwdziałaniu alkoholizmowi - np. alkohol w proszku będzie łatwiej wnieść do miejsc, w
których nie powinien się znajdować, np. do szkoły i tam go spożywać. Ponadto istnieją
obawy, że alkohol w takiej postaci bardziej skłania do jego używania - szczególnie przez
młodzież, gdyż wydaje się być czymś nowym, a także o wiele ciekawszym w formie.
W ramach ww. etapu do Ministerstwa Zdrowia wpłynęła znaczna liczba uwag
postulujących rozszerzenie projektu ustawy o wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy
piwa, a także jego bezalkoholowych odpowiedników. Uprzejmie informuję, że wszystkie
zgłoszone uwagi są obecnie w ostatniej fazie szczegółowych analiz. Z kolejnymi etapami
prac legislacyjnych nad projektem ustawy można będzie zapoznać się na stronie
Rządowego Centrum Legislacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.45.2025.DL
Warszawa, 04 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10058 złożoną przez Panią Paulinę Matysiak, Poseł na
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie ograniczeń dostępności alkoholu dla nieletnich,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Odnosząc się do grupy pytań zawartych w punkcie pierwszym uprzejmie informuję, że
Ministerstwo Zdrowia, jak i podległe mu Krajowe Centrum Przeciwdziałania
Uzależnieniom (KCPU), nie prowadziło badań dotyczących picia napojów „0%” alkoholu lub
z niską zawartością alkoholu przez osoby niepełnoletnie, natomiast z badania Omnibus
przeprowadzonego w 2023 r. przez KCPU wśród dorosłych wynika, że w najmłodszej
grupie wiekowej (18-35 l) i nieco starszej (36-49 l) co trzecia osoba przynajmniej raz w ciągu
12 miesięcy przed badaniem piła napoje „0%”, a w starszych grupach wiekowych napoje
takie piła co piąta osoba. Zdecydowanie najczęściej (90% respondentów pijących takie
napoje) sięgano po piwo, znacznie rzadziej po wino (29%) i wódkę (16%).
Najczęściej wskazywanym motywem sięgania po napoje tego typu był jego smak (prawie
połowa wskazań). Napoje „0%” były też sposobem na prowadzenie zdrowego stylu życia
bez konieczności tłumaczenia się, dlaczego się nie pije alkoholu (30%) oraz konieczności
dopasowania się do grupy osób pijących alkohol (12%). Co dwudziesta osoba pijąca tego
typu napoje wskazała, że traktuje je jako sposób na nawodnienie organizmu (izotonik).
Warto zwrócić uwagę, że marketing influencerów i styl graficzny opakowań napojów „0%”
ułatwiają młodzieży identyfikację z marką – zwiększają ekspozycję i prowadzą do wzrostu
intencji zakupu wobec alkoholu. Ponadto zawyżona słodycz smakowych wersji napojów
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
„0%” może zwiększać spożycie kalorii i ryzyko metaboliczne. Organizacje zdrowotne
ostrzegają, że dostępność takich produktów może „normalizować” alkohol i służyć jako
furtka do późniejszego spożycia.
Odnosząc się do pytania drugiego uprzejmie informuję, że na potrzeby sporządzenia
odpowiedzi na interpelację KCPU przekazało przegląd badań w omawianym zakresie. Z
badania1 przeprowadzonego wśród japońskich uczniów szkół średnich wynika, że istnieje
korelacja pomiędzy konsumpcją napojów bezalkoholowych (takich jak piwo bezalkoholowe,
koktajle bezalkoholowe i wino bezalkoholowe) a zachowaniami związanymi z piciem
alkoholu. Uczniowie, którzy spożywali napoje bezalkoholowe, zdecydowanie częściej
deklarowali, że pili alkohol kiedykolwiek, obecnie piją alkohol, obecnie często piją alkohol i
wypijają duże ilości alkoholu na raz, w porównaniu z uczniami, którzy nigdy nie spożywali
napojów bezalkoholowych. Ponadto ryzyko zachowań związanych z alkoholem było wyższe
u uczniów, którzy pili napoje bezalkoholowe dwa lub więcej razy niż u tych, którzy pili je
jeden raz.
Inne badanie2 przeprowadzone w Japonii wśród uczniów szkół podstawowych wykazało, że
młodzi ludzie, którzy spożywali napoje bezalkoholowe, wykazywali wyższe zainteresowanie
alkoholem i motywację do picia napojów alkoholowych niż ci, którzy nie mieli takich
doświadczeń.
Zjawiskiem budzącym duży niepokój jest coraz bardziej ekspansywny marketing napojów
bezalkoholowych. Reklama napojów „0,0%”, odwołując się swoją nazwą (np. „piwo”) oraz
identycznym lub bardzo podobnym wyglądem opakowania oraz znakiem towarowym do
napoju zawierającego alkohol, pociąga za sobą te same negatywne skutki co reklama
napojów alkoholowych. Jedno z najnowszych badań3 naukowych wykazało, że u młodzieży
w wieku 15-17 lat reklamy napojów „0,0%” budzą skojarzenia z alkoholem (a nie z napojami
bezalkoholowymi), zarówno w przypadku reklam znanych już marek piwa (tzw.
„rozszerzenie marki”), jak i w przypadku reklam nowych na rynku marek piw
bezalkoholowych. Nie ma zatem większego znaczenia, czy opakowanie piwa
bezalkoholowego różni się od opakowania piwa alkoholowego (np. kolorystyką) –
ekspozycja na reklamę piwa bezalkoholowego nadal działa tak samo jak ekspozycja na
reklamę piwa zawierającego alkohol.
1 https://www.scirp.org/pdf/OJPM_2015020414391839.pdf.
2 https://www.researchgate.net/publication/326094294_Effect_of_Non-
alcoholic_Beverage_Intake_in_Children_on_Alcoholic_Beverage_Drinking_and_Smoking.
3 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0955395925000520?via%3Dihubv.
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z innego badania4 przeprowadzonego wśród uczniów szkół średnich na Taiwanie wynika,
że nastolatkowie narażeni na ekspozycję na marketing influencerski piwa
bezalkoholowego, byli bardziej skłonni do jego spożycia, co w efekcie skutkowało
zwiększonym prawdopodobieństwem, że następnie kupią i spożyją alkohol.
Badania przeprowadzone w Australii5 pokazały, że ponad połowa respondentów w wieku
15-17 lat uważała produkty „0,0%” za atrakcyjne i podobały im się ich opakowania. Młodzi
ludzie twierdzili także, że często spotykają się z reklamą napojów bezalkoholowych oraz
wskazywali własną grupę wiekową jako tę, dla której te produkty są najbardziej atrakcyjne.
Uważali również reklamy napojów alkoholowych za zabawne i pozwalające łatwo
zapamiętać markę reklamowanego produktu. Te wyniki pozwalają wątpić w narrację
przemysłu alkoholowego, który twierdzi, że reklama napojów alkoholowych jest
adresowana tylko do dorosłych konsumentów.
Podkreślić należy, że zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zabrania się reklamy, promocji produktów i
usług, których nazwa, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje
podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem
obiektywnie odnoszącym się do napoju alkoholowego oraz reklamy i promocji
przedsiębiorców oraz innych podmiotów, które w swoim wizerunku reklamowym
wykorzystują nazwę, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie związane z napojem
alkoholowym, jego producentem lub dystrybutorem.
Odnosząc się do pytania trzeciego uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia nie
prowadziło takich analiz. Natomiast sama branża piwowarska twierdzi, że wprowadzanie
nowych piw smakowych 0,0% stało się kluczem do rosnącej popularności kategorii piwa
bezalkoholowego w ogóle. W Raporcie6 Browarów Polskich można znaleźć informację, że
„Browarnicy (…) co roku wprowadzają na rynek dziesiątki nowych piw smakowych 0,0%, co
odpowiada oczekiwaniom rynku i zachęca do sięgania po „zerówki” nowych, dorosłych
konsumentów”. Większość konsumentów bezalkoholowych piw smakowych to kobiety.
Odnosząc się do pytania czwartego warto zwrócić uwagę, że badania
Cancer Council
Western Australia wykazały, że smakowe piwa i napoje bezalkoholowe są atrakcyjne dla
młodzieży i łatwo dostępne, co zwiększa ryzyko przyszłego picia alkoholu7. Naukowe
badanie "
Correlation between Non-Alcoholic Beverage Consumption and Alcohol Drinking
4 The Association of Influencer Marketing and Consumption of Non-Alcoholic Beer with the Purchase and
Consumption of Alcohol by Adolescents: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37232612/.
5 https://www.cancer.org.au/media-releases/2024/australian-teenagers-say-zero-alcohol-products-are-
appealing-and-could-act-as-a-gateway-to-alcohol-use.
6 https://www.browary-polskie.pl/wp-content/uploads/2025/04/2025-Raport-Piwa-Bezalkholowe-NAB_FIN.pdf.
7 https://cancerwa.asn.au/assets/public/2024/07/Adolescents-perceptions-of-and-experiences-with-zero-
alcohol-products-and-brand-extensions-Report.pdf.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Behavior among Japanese Youths" przeprowadzone na próbie 9 775 uczniów z 102 szkół
średnich w Japonii w 2011 roku wykazało, że około 25,8 % chłopców i 26,1 % dziewcząt
spożyło przynajmniej raz napoje bezalkoholowe o smaku alkoholu (piwo, koktajle, wino).
Nastoletni konsumenci tych napojów mieli znacząco wyższe ryzyko sięgnięcia po alkohol –
np. 9,78-krotnie u chłopców i 7,59-krotnie u dziewcząt w grupie pijących "dwa lub więcej
razy" (względem tych, którzy nigdy nie próbowali). Badanie podkreśliło silną korelację
między spożywaniem napojów 0,0% o smaku alkoholu a późniejszą konsumpcją alkoholu, w
tym binge drinkingiem oraz inicjacją palenia 8.
Niezależnie od powyższych informacji uprzejmie informuję, że obecnie zakończył się termin
zgłaszania uwag do projektu ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (UD 147) w ramach etapu konsultacji publicznych,
uzgodnień międzyresortowych i opiniowania.
Projekt przewiduje m.in. zmiany dotyczące promocji napojów alkoholowych oraz zmiany w
przepisie karnym za prowadzenie nielegalnej promocji i reklamy napojów alkoholowych
(zaostrzenie sankcji karnej) jak również nałożenie na sprzedawców lub podających napoje
alkoholowe obowiązek odmowy sprzedaży lub podania napojów alkoholowych osobom,
które nie okazały dokumentu potwierdzającego ich wiek, przy czym konstrukcja
proponowanego przepisu obliguje każdorazowo sprzedawcę lub podającego do żądania
okazania powyższego dokumentu, w przypadku wątpliwości co do ukończenia przez
nabywcę 18. roku życia.
Projekt stanowi także odpowiedź na zdiagnozowany problem jakim są niepożądane i
niebezpieczne praktyki dotyczące wyglądu opakowań napojów alkoholowych oraz
pojawiających się nowych postaci alkoholu. Na rynku napojów alkoholowych pojawiają się
produkty w opakowaniach w postaci tubek czy też saszetek, wizualnie podobnych do
opakowań musów owocowych, czy przekąsek śniadaniowych m.in. dla dzieci i młodzieży.
Proponowane rozwiązania odnoszą się zarówno do kwestii wyglądu opakowania napoju
alkoholowego oraz wyglądu i treści zamieszczanych na nim informacji, jak i do materiału, z
którego może być wykonane opakowanie.
Kolejną propozycją, która ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa także dzieci i młodzieży
jest zakaz wprowadzania do obrotu alkoholu w postaci innej niż płynna. Alkohol w postaci
proszku, kryształu, żelu lub pasty, mógłby sprzyjać wzrostowi jego spożycia, a tym samym
na wzrost szkód związanych z jego używaniem. Taka postać alkoholu mogłaby wpływać na
naruszenie przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i
8 https://www.scirp.org/journal/paperinformation?paperid=53783.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
przeciwdziałaniu alkoholizmowi - np. alkohol w proszku będzie łatwiej wnieść do miejsc, w
których nie powinien się znajdować, np. do szkoły i tam go spożywać. Ponadto istnieją
obawy, że alkohol w takiej postaci bardziej skłania do jego używania - szczególnie przez
młodzież, gdyż wydaje się być czymś nowym, a także o wiele ciekawszym w formie.
W ramach ww. etapu do Ministerstwa Zdrowia wpłynęła znaczna liczba uwag
postulujących rozszerzenie projektu ustawy o wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy
piwa, a także jego bezalkoholowych odpowiedników. Uprzejmie informuję, że wszystkie
zgłoszone uwagi są obecnie w ostatniej fazie szczegółowych analiz. Z kolejnymi etapami
prac legislacyjnych nad projektem ustawy można będzie zapoznać się na stronie
Rządowego Centrum Legislacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --