Interpelacja w sprawie ochrony zabytków i nadzoru konserwatorskiego w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10031
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie ochrony zabytków i nadzoru konserwatorskiego w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Zgłaszający: Dorota Olko, Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 29-05-2025
Szanowna Pani Ministro,
w latach 2022–2023 „Gazeta Wyborcza” opublikowała trzy artykuły opisujące wydarzenia mające miejsce na terenie zespołu pałacowo-ogrodowego w Wilanowie – wpisanego do rejestru zabytków i będącego jednym z najcenniejszych obiektów dziedzictwa kulturowego w Polsce, który wpisany jest na listę pomników historii.
W materiałach prasowych szczegółowo opisano m.in.:
instalację Królewskiego Ogrodu Światła, której elementy zostały ocenione jako rażąco nieestetyczne, ingerujące w kompozycję ogrodu i zakłócające jego historyczny charakter,
montaż olbrzymiego czarnego namiotu zasłaniającego fasadę pałacu i główną oś zespołu przez kilka tygodni w ramach Wielkiej Aukcji Charytatywnej Top Charity, którego obecność została odebrana przez odwiedzających jako szpecąca i nieprzystająca do charakteru miejsca,
zniszczenia na dziedzińcu w wyniku ustawienia wspomnianego namiotu, co skutkowało wypaloną i uschniętą murawą, śladami po ciężkim sprzęcie transportowym i uszkodzeniem nawierzchni.
Dlatego, w celu uzyskania szerszego obrazu sytuacji oraz na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracamy się do Pani z następującymi pytaniami:
Czy generalny konserwator zabytków był informowany o planowanych wydarzeniach i instalacjach na terenie zespołu pałacowo-ogrodowego w Wilanowie i jego skutkach?
Czy mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków wydał pozwolenia na: instalację Królewskiego Ogrodu Światła w latach 2010–2024 oraz postawienie namiotu na głównym dziedzińcu pałacu w ramach Wielkiej Aukcji Charytatywnej Top Charity w 2023 r. i 2024 r., jak również rzeźb i innych namiotów na terenie zespołu?
Jeśli nie wydano takich pozwoleń – czy zostały podjęte jakiekolwiek kroki nadzorcze, administracyjne bądź prawne wobec Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie? Proszę o podanie informacji odnośnie do każdego z nich.
Czy w ocenie generalnego konserwatora zabytków ww. opisane wydarzenia są zgodne z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568) oraz standardami w zarządzaniu obiektami rezydencjonalnymi o wysokiej wartości historycznej?
Czy generalny konserwator zabytków lub mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków zamierza przeprowadzić kontrolę w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie w związku z powyższymi wydarzeniami?
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Bożena Żelazowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5978 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10031 posłanek Doroty Olko i Darii Gosek-Popiołek
z 3 czerwca 2025 roku w sprawie ochrony zabytków i nadzoru konserwatorskiego
w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
W pierwszej kolejności uprzejmie informuję, że na przedmiotowym terenie ochronę
konserwatorską oraz nadzór konserwatorski sprawuje Mazowiecki Wojewódzki
Konserwator Zabytków [MWKZ]. Ponadto ww. organ posiada również uprawnienia
do przeprowadzenia kontroli stanu zachowania zabytków i zweryfikowania, czy badania,
prace konserwatorskie i roboty budowlane prowadzone przy zabytku są realizowane
zgodnie z wydanymi pozwoleniami.
Mając to na uwadze, pismem z 9 czerwca 2025 r. dyrektor Departamentu Ochrony Zabytków
MKiDN wystąpił do MWKZ z prośbą o przedstawienie stanowiska w przedmiotowej
sprawie, w zakresie właściwości merytorycznej MWKZ. Z uzyskanych informacji wynika,
że organ ten w latach 2010–2024 nie wydawał pozwoleń na: instalację „Królewskiego
Ogrodu Światła” oraz na postawienie namiotu na głównym dziedzińcu pałacu w ramach
Wielkiej Aukcji Charytatywnej Top Charity w 2023 i 2024 roku, jak również rzeźb i innych
namiotów na terenie zespołu pałacowo-ogrodowego w Wilanowie. We wskazanym okresie
do MWKZ nie wpływały pisma w sprawie wydania opinii lub zgody na realizację ww. działań
przy zabytku.
W związku z powyższym MWKZ 27 czerwca 2024 r. wystosował pismo do dyrektora
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie podkreślające obowiązek uzyskania pozwolenia
na umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru zabytków urządzeń technicznych, tablic
reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia
27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz napisów na
budynku Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie oraz w jego otoczeniu.
W przedmiotowym piśmie wskazano m.in. „że działanie polegające na arbitralnym
umieszczaniu np. wizualizacji na elewacji jest niedopuszczalne pod względem
konserwatorskim i przypomina o obowiązku uzyskania pozwolenia na wszelkie działania,
które mogą naruszyć substancję zabytkową oraz wartości niematerialne reprezentatywne
dla Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie”.
Niezależnie od powyższego MWKZ poinformował resort kultury, że przeprowadzona
zostanie kontrola założenia pałacowo-ogrodowego w Wilanowie, obejmująca ocenę stanu
zachowania ogrodów pałacowych oraz zgodności realizowanych działań w obrębie ogrodów
pałacowych z wydanymi pozwoleniami konserwatorskimi. Termin przedmiotowej kontroli
wyznaczony został na 1 lipca 2025 r.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Pragnę w tym miejscu poinformować, że uprawnienia kontrolne przestrzegania i stosowania
przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami MWKZ realizuje na
podstawie i zgodnie z art. 38 u.o.z.o.z. Na podstawie ustaleń wynikających z kontroli,
w przypadku ustalenia, że zabytek jest w nieodpowiednim stanie zachowania, wojewódzki
konserwator zabytków może wydać kontrolowanej osobie fizycznej lub kierownikowi
kontrolowanej jednostki organizacyjnej zalecenia pokontrolne usunięcia stwierdzonych
nieprawidłowości, w określonym terminie, o ile ich charakter nie uzasadnia wydania decyzji,
o której mowa w art. 49 ust. 1. Wojewódzki konserwator zabytków może odstąpić od
wydania zaleceń pokontrolnych i wydać decyzję, o której mowa w art. 43, art. 44 ust. 1, art.
45 ust. 1, art. 46 ust. 1, art. 49 ust. 1 lub art. 50 ust. 1 (art. 40 ust.1 i 2 u.o.z.o.z.).
W zakresie pytania: „Czy Generalny Konserwator Zabytków był informowany
o planowanych wydarzeniach i instalacjach na terenie zespołu pałacowo-ogrodowego
w Wilanowie i jego skutkach?” uprzejmie informuję, że nie odnaleziono takich informacji w
podległym Generalnej Konserwator Zabytków Departamencie Ochrony Zabytków MKiDN.
Niemniej pragnę wyjaśnić, że Departament Dziedzictwa Kulturowego MKiDN, który
nadzoruje Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, wskazał, że w 2024 roku muzeum
otrzymało środki finansowe w ramach dotacji podmiotowej na częściowe pokrycie kosztów
realizacji zadania pn. Wystawa czasowa Królewski Ogród Światła. W ramach zadania
muzeum zaplanowało organizację wystaw czasowych na terenie muzeum o łącznej
powierzchni ok. 30 000 m². Projekt obejmował wykonanie świetlno-muzycznych instalacji
czasowych w lokalizacjach: „Taras górny”, „Taras dolny”, „Ogród północny”, „Przedpole – oś
górna”, „Przedpole – fosa”, „Ogród Północny przy Pałacu”, „Ogród Południowy przy
Oranżerii”, „Dziedziniec Główny” oraz „Wyjście”. Powyższe przestrzenie stanowiły
integralne części wystawy Królewski Ogród Światła. Do kluczowych elementów projektu
należały: realizacja instalacji świetlno-wizualnych, serwis i konserwacja instalacji,
magazynowanie elementów wystawy.
Odnosząc się do pytania: „Czy w ocenie Generalnego Konserwatora Zabytków ww. opisane
wydarzenia są zgodne z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków
i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2003 Nr 162, poz. 1568) oraz standardami w zarządzaniu
obiektami rezydencjonalnymi o wysokiej wartości historycznej?”, pragnę wskazać,
że ustalenia w tym zakresie będą przedmiotem wspomnianej kontroli zabytkowego zespołu
pałacowo-ogrodowego w Wilanowie, zaplanowanej na 1 lipca 2025 r.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Bożena Żelazowska
-- 2 of 2 --