Interpelacja w sprawie potencjalnych zagrożeń związanych z projektem "Wzmocnienie systemu przesyłowego Polski" finansowanym z KPO
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10008
do ministra przemysłu
w sprawie potencjalnych zagrożeń związanych z projektem "Wzmocnienie systemu przesyłowego Polski" finansowanym z KPO
Zgłaszający: Grzegorz Matusiak
Data wpływu: 27-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w dniu 26 maja 2025 r. podpisano umowy dotyczące przeznaczenia ponad 1,3 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) na projekt „Wzmocnienie systemu przesyłowego Polski”, realizowany przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE). Choć cel projektu, jakim jest modernizacja i rozbudowa sieci przesyłowej, jest istotny dla transformacji energetycznej kraju, pojawiają się obawy dotyczące potencjalnych zagrożeń dla polskiej gospodarki i bezpieczeństwa energetycznego.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Ryzyko opóźnień w realizacji projektu: Biorąc pod uwagę, że środki z KPO muszą zostać wykorzystane do połowy 2026 r., jakie działania zostały podjęte, aby zminimalizować ryzyko opóźnień w realizacji projektu? Czy istnieje plan awaryjny na wypadek niewykorzystania środków w terminie?
Niedobór wykwalifikowanej kadry i wykonawców: Jakie kroki zostały podjęte w celu zapewnienia odpowiedniej liczby wykwalifikowanych pracowników i firm wykonawczych niezbędnych do realizacji inwestycji? Czy przewidziano programy szkoleniowe lub inne inicjatywy mające na celu zwiększenie dostępności specjalistów w sektorze energetycznym?
Potencjalne konflikty społeczne i środowiskowe: Czy przeprowadzono konsultacje społeczne z mieszkańcami terenów, przez które przebiegać będą nowe linie przesyłowe? Jakie działania planowane są w celu minimalizacji negatywnego wpływu inwestycji na lokalne społeczności i środowisko naturalne?
Wysokie koszty utrzymania i modernizacji infrastruktury: Jakie są prognozowane koszty utrzymania i dalszej modernizacji sieci przesyłowej po zakończeniu projektu? Czy przewidziano źródła finansowania tych kosztów, aby nie obciążać nadmiernie budżetu państwa lub odbiorców końcowych?
Zależność od dalszego finansowania zewnętrznego: Biorąc pod uwagę, że PSE planuje inwestycje na poziomie 64 mld zł do 2034 roku, jakie są konkretne źródła finansowania tych inwestycji? Czy istnieje ryzyko związane z pozyskiwaniem środków zewnętrznych, takich jak pożyczki z Banku Gospodarstwa Krajowego czy fundusze unijne, w przypadku zmian w polityce finansowej lub gospodarczej?
Wpływ na konkurencyjność gospodarki: Czy przeprowadzono analizę wpływu projektu na konkurencyjność polskiej gospodarki, w szczególności w kontekście kosztów energii dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych? Jakie są przewidywane efekty ekonomiczne wynikające z realizacji projektu?
Zarządzanie ryzykiem finansowym: Jakie mechanizmy zostały wprowadzone, aby zapewnić efektywne i transparentne wykorzystanie środków z KPO oraz uniknąć potencjalnych nadużyć finansowych?
Bezpieczeństwo energetyczne: W jaki sposób projekt „Wzmocnienie systemu przesyłowego Polski” wpłynie na zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego kraju, szczególnie w kontekście integracji odnawialnych źródeł energii (OZE) z systemem elektroenergetycznym?
Uprzejmie proszę o udzielenie pisemnej odpowiedzi na powyższe pytania w terminie przewidzianym przepisami, tj. w ciągu 21 dni od otrzymania interpelacji. Jednocześnie zwracam się z prośbą o przesłanie odpowiedzi również w formie elektronicznej na adres Grzegorz.matusiak@sejm.pl
Sekretarz stanu Wojciech Wrochna
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8673 znakówhttp://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
BM-I.053.52.2025.TŚ
Warszawa, 2025-07-09
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT10008 złożoną przez posła Grzegorza Matusiaka
w sprawie potencjalnych zagrożeń związanych z projektem "Wzmocnienie systemu
przesyłowego Polski" finansowanym z KPO, uprzejmie informuję:
1. Ryzyko opóźnień w realizacji projektu: Biorąc pod uwagę, że środki z KPO muszą
zostać wykorzystane do połowy 2026 r., jakie działania zostały podjęte, aby
zminimalizować ryzyko opóźnień w realizacji projektu? Czy istnieje plan awaryjny na
wypadek niewykorzystania środków w terminie?
Na obecnym etapie nie jest identyfikowane ryzyko niewykorzystania środków w terminie. W
odniesieniu do obecnie zawartych umów o dofinansowanie w ramach KPO, część inwestycji
nimi objętych jest już ukończona lub też znajduje się w końcowej fazie realizacji. PSE S.A.
dobrały inwestycje do dofinansowania w taki sposób, aby zmitygować potencjalne ryzyko ich
nieukończenia, a tym samym niewykorzystania zakontraktowanych środków. Na bieżąco
monitorowane są postępy w realizacji prac i szacowane ewentualne ryzyka opóźnienia.
2. Niedobór wykwalifikowanej kadry i wykonawców: Jakie kroki zostały podjęte w
celu zapewnienia odpowiedniej liczby wykwalifikowanych pracowników i firm
wykonawczych niezbędnych do realizacji inwestycji? Czy przewidziano programy
szkoleniowe lub inne inicjatywy mające na celu zwiększenie dostępności
specjalistów w sektorze energetycznym?
PSE od wielu lat doskonali proces inwestycyjny i prowadzi dialog z rynkiem wykonawców,
inicjując zmiany, które tworzą partnerskie warunki między inwestorem a firmami
wykonawczymi. Prowadzony jest m.in. program umów ramowych, którego celem jest
zachęcenie mniejszych podmiotów, które do tej pory nie pracowały przy infrastrukturze
najwyższych napięć, do zainteresowania się inwestycjami PSE - w ten sposób poszerzane jest
grono potencjalnych wykonawców.
-- 1 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 4
3. Potencjalne konflikty społeczne i środowiskowe: Czy przeprowadzono konsultacje
społeczne z mieszkańcami terenów, przez które przebiegać będą nowe linie
przesyłowe? Jakie działania planowane są w celu minimalizacji negatywnego wpływu
inwestycji na lokalne społeczności i środowisko naturalne?
Proces konsultacyjno-informacyjny jest standardowym działaniem przy projektach
realizowanych przez PSE, podobnie jak regulowany przez prawo proces inwentaryzacji
środowiskowej oraz uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji.
Informacje na ten temat zamieszczone są na stronie:
https://inwestycje.pse.pl/przygotowanie-inwestycji/
4. Wysokie koszty utrzymania i modernizacji infrastruktury: Jakie są prognozowane
koszty utrzymania i dalszej modernizacji sieci przesyłowej po zakończeniu projektu?
Czy przewidziano źródła finansowania tych kosztów, aby nie obciążać nadmiernie
budżetu państwa lub odbiorców końcowych?
Infrastruktura przesyłowa jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii
elektrycznej oraz stabilnej pracy systemu elektroenergetycznego. PSE S.A. jako operator
systemu przesyłowego są prawnie zobowiązane do zapewnienia odpowiedniego stanu
urządzeń. Środki na ten cel pochodzą z taryfy przesyłowej na energię elektryczną, która
zatwierdzana jest przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
5. Zależność od dalszego finansowania zewnętrznego: Biorąc pod uwagę, że PSE planuje
inwestycje na poziomie 64 mld zł do 2034 roku, jakie są konkretne źródła
finansowania tych inwestycji? Czy istnieje ryzyko związane z pozyskiwaniem środków
zewnętrznych, takich jak pożyczki z Banku Gospodarstwa Krajowego czy fundusze
unijne, w przypadku zmian w polityce finansowej lub gospodarczej?
PSE od lat z powodzeniem wykorzystują środki unijne do współfinansowania realizacji
inwestycji, co ogranicza koszty ponoszone przez odbiorców energii. Dotychczas spółka
korzystała ze wsparcia funduszy unijnych zarówno na poziomie programów krajowych
(projekty realizowane w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko -
perspektywa finansowa 2007-2013 oraz 2014-2020), jak i bezpośrednio z Komisji
Europejskiej. Biorąc pod uwagę skalę planowanych inwestycji, spółka również teraz ubiega
się o środki i to zarówno w ramach Programu FEnIKS 2021-2027, jak i KPO, w ramach
którego pozyskano najwyższą jak dotychczas kwotę finansowania bezzwrotnego w
porównaniu do zamkniętych okresów programowania. W ramach KPO planowane jest
aplikowanie o kolejne środki – w chwili obecnej w ocenie znajduje się kolejny wniosek o
dofinansowanie, a przygotowywane są następne. Dodatkowo, w ramach pożyczkowej części
środków z KPO, spółka negocjuje z Bankiem Gospodarstwa Krajowego treść umowy
pożyczki, gdyż wniosek w tym zakresie został już oceniony pozytywnie. Tym samym spółka
wykorzystuje wszystkie możliwe instrumenty finansowania zewnętrznego na realizację
zamierzeń inwestycyjnych na kolejne lata.
-- 2 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 4
6. Wpływ na konkurencyjność gospodarki: Czy przeprowadzono analizę wpływu
projektu na konkurencyjność polskiej gospodarki, w szczególności w kontekście
kosztów energii dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych? Jakie są
przewidywane efekty ekonomiczne wynikające z realizacji projektu?
Realizacja inwestycji PSE zapewni przede wszystkim niezawodne działanie systemu
elektroenergetycznego, a także przyłączenie nowych źródeł i odbiorców energii,
umożliwiając rozwój gospodarczy kraju. Budowa nowych linii i stacji będzie miała zatem
pozytywny efekt ekonomiczny.
PSE, planując rozwój infrastruktury, biorą pod uwagę jej możliwy wpływ na wysokość
rachunków odbiorców energii elektrycznej i dążą do minimalizacji tego kosztu, co jest
możliwe m.in. dzięki wykorzystaniu środków z UE. Część taryfy przeznaczana na
finansowanie rozwoju sieci najwyższych napięć stanowi niewielką część całości rachunku za
energię elektryczną, który otrzymują odbiorcy.
7. Zarządzanie ryzykiem finansowym: Jakie mechanizmy zostały wprowadzone, aby
zapewnić efektywne i transparentne wykorzystanie środków z KPO oraz uniknąć
potencjalnych nadużyć finansowych?
Zgodnie z zawartymi umowami o dofinansowanie, spółka zobowiązana jest do stosowania
wymagań zapewniających, że wszystkie wydatki ponoszone i refinansowane w ramach
środków unijnych będą ponoszone zgodnie z rygorystycznymi wymogami. Zasady
kwalifikowania wydatków przewidują, że będą one dokonywane w sposób efektywny,
celowy, transparentny oraz możliwy do dokonania sprawdzenia i audytu. W ramach
zawartych umów spółka zobowiązana jest do poddania się kontroli każdej uprawnionej
instytucji i to zarówno na poziomie krajowym, w tym Instytucji Zarządzającej,
Pośredniczącej, Organom Administracji Skarbowej, jak i bezpośrednio z ramienia Komisji
Europejskiej, w tym, np. Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu czy służbom
Komisji. W ramach realizacji dotychczasowych projektów z udziałem dofinansowania,
spółka wielokrotnie była podmiotem kontroli dokonywanej przez różne instytucje i
wszystkie kontrole potwierdzały, że przestrzegane są przepisy prawa polskiego i unijnego w
zakresie poprawności wydatkowania środków, a wdrożone w Spółce procedury zapobiegają
i minimalizują ryzyko powstawania nadużyć i nieprawidłowości. Z uwagi na fakt, że w
obecnym okresie programowania wymogi te są zasadniczo analogiczne do obowiązujących
dotychczas, spółka posiada niezbędną wiedzę i doświadczenie pozwalające na realizowanie
projektów w sposób zapewniający wydatkowanie środków w sposób transparentny i
efektywny.
8. Bezpieczeństwo energetyczne: W jaki sposób projekt „Wzmocnienie systemu
przesyłowego Polski” wpłynie na zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego kraju,
szczególnie w kontekście integracji odnawialnych źródeł energii (OZE) z systemem
elektroenergetycznym?
Rozwój infrastruktury przesyłowej umożliwi zapewnienie niezawodnych dostaw energii
elektrycznej do odbiorców w całym kraju, a także przyłączenie nowych instalacji
wytwórczych i odbiorczych. Szczegóły są dostępne w Planie Rozwoju Sieci Przesyłowej na
lata 2025-2034, uzgodnionym z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki.
-- 3 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 4 z 4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Wojciech Wrochna
Sekretarz stanu
2025-07-09 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --