Interpelacja w sprawie sytuacji pacjentów z rakiem płuca
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10005
do ministra zdrowia
w sprawie sytuacji pacjentów z rakiem płuca
Zgłaszający: Marek Tomasz Hok, Janusz Cichoń
Data wpływu: 27-05-2025
Szanowna Pani Minister,
podczas posiedzenia podkomisji stałej ds. onkologii swoje stanowiska dotyczące konieczności zmian organizacyjnych przedstawili eksperci oraz pacjenci specjalizujący się w pomocy chorym z rakiem płuca. Rak płuca jest najczęstszym nowotworem złośliwym, na który umiera rocznie na całym świecie 1,6 mln osób. Jest również jednym z najgorzej rokujących nowotworów, będąc najczęstszą przyczyną zgonów z powodu raka u mężczyzn oraz na 2. miejscu pod tym względem u kobiet, a palenie papierosów uznawane jest za główną przyczynę, odpowiadając za 80–90% zachorowań.
W Polsce rak płuca niestety jest również najczęstszym nowotworem złośliwym zarówno pod względem liczby zachorowań (ok. 21 tys. rocznie), jak i liczby zgonów. W zgodnej opinii specjalistów kluczowe dla uzyskania korzystnego efektu leczenia są wczesna diagnostyka i jak najszybsze podjęcie właściwego leczenia. Standardem postępowania u chorych z wczesnym rakiem płuca jest resekcja, a na świecie coraz częściej stosuje się dodatkowo terapie okołooperacyjne, takie jak immunochemioterapia przedoperacyjna lub immunoterapia pooperacyjna, których celem jest zapobieganie nawrotom, a nawet wyleczenie choroby nowotworowej.
Biorąc pod uwagę głosy pacjentów oraz istotność problemu zdrowotnego, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu poprawy profilaktyki pierwotnej i ograniczenia palenia tytoniu w Polsce?
Czy w ramach profilaktyki wtórnej planowane jest przygotowanie szerokiej kampanii dotyczącej programu wykrywania raka płuca z użyciem niskodawkowej tomografii komputerowej?
Na jakim etapie są prace mające na celu włączenie do koszyka świadczeń gwarantowanych programu wykrywania raka płuca z użyciem niskodawkowej tomografii komputerowej?
Kiedy Ministerstwo Zdrowia planuje udostępnienie pacjentom z rakiem płuca immunochemioterapie, których celem jest zapobieganie nawrotom, a nawet wyleczenie choroby nowotworowej?
Czy Ministerstwo Zdrowia pracuje nad wdrożeniem świadczenia kompleksowej diagnostyki oraz leczenia raka płuca, tj. Lung Cancer Units?
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (18)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10032 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.742.49.2025.AM
Warszawa, 03 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10005 z dnia 30 maja 2025 r. Posłów na Sejm RP: Marka
Tomasza Hoka oraz Janusza Cichonia w sprawie sytuacji pacjentów z rakiem płuca,
uprzejmie informuję zgodnie z poniższym.
Ad 1. Jakie działanie planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu poprawy profilaktyki
pierwotnej i ograniczenia palenia tytoniu?
Ministerstwo Zdrowia podejmuje na różnych płaszczyznach wiele działań mających na celu
ograniczenie zjawiska nikotynizmu. Oprócz programu profilaktyki chorób odtytoniowych,
w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), który działa na podstawie
przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (t.j. Dz.U. 2023 poz. 916, ze zm.),
wprowadzono w ostatnim czasie rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia
2025 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U. 2025 poz. 584) nowe świadczenie „Moje zdrowie –
bilans zdrowia osoby dorosłej”. Po wypełnieniu Kwestionariusza bilansu zdrowia osoby
dorosłej (KBZOD), który zawiera m.in. pytania dotyczące nałogów, w tym nikotynizmu, i
przeprowadzeniu u pacjenta zleconych badań, odbywa się wizyta podsumowująca Bilans z
przygotowaniem Indywidualnego Planu Zdrowotnego (IPZ) oraz określeniem interwencji
prozdrowotnych. Podczas wizyty ustala się zalecane interwencje prozdrowotne, w tym
stosownie do określonych w Bilansie potrzeb zdrowotnych – porady edukacyjne
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
(maksymalnie dwie). Porady te są udzielane w zakresie wynikającym z indywidualnych
potrzeb pacjenta.
Należy zaznaczyć, że profilaktyka jest fundamentem Narodowego Programu Zdrowia
(NPZ). Program ten, realizując upoważnienie zawarte w art. 9 ustawy z dnia 11 września
2015 r. o zdrowiu publicznym (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1670, ze zm.), stanowi strategiczny
dokument wyznaczający kierunki działań w zakresie zdrowia publicznego. Głównym celem
NPZ na lata 2021–2025 jest wydłużenie liczby lat przeżytych w zdrowiu oraz zmniejszenie
społecznych nierówności zdrowotnych.
Działania związane z ograniczeniem narażenia na dym tytoniowy zostały ujęte m.in. w
ramach realizacji celu operacyjnego 2. pn.: Profilaktyka uzależnień, zawartego w
rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie Narodowego Programu
Zdrowia na lata 2021–2025 (Dz.U. 2021 poz. 642). Działania te, w zakresie zwalczania
następstw zdrowotnych używania wyrobów tytoniowych i wyrobów powiązanych,
prowadzone są przede wszystkim przez Narodowy Instytut Onkologii im. Marii
Skłodowskiej-Curie — Państwowy Instytut Badawczy (NIO). Do zadań NIO należy
prowadzenie Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym oraz realizacja szkoleń personelu
medycznego w zakresie leczenia uzależnienia od tytoniu, w tym przeprowadzania
minimalnych interwencji antytytoniowych. NIO współpracuje również z organizacjami
międzynarodowymi prowadzącymi działalność w zakresie profilaktyki antytytoniowej oraz
udziela pomocy fachowej podmiotom realizującym zadania w tym zakresie. Ponadto
prowadzi działalność naukowo – badawczą w zakresie prewencji tytoniowej.
Trwające aktualnie prace nad nową edycją NPZ biorą pod uwagę kierunki, w jakich chcemy
rozwijać system zdrowia publicznego – w szczególności skupiając się na efektywności
podejmowanych działań, w tym zgłaszalności do programów profilaktycznych.
Niezależnie od powyższego aktualne działania antynikotynowe podejmowane przez
Ministerstwo Zdrowia skupiają się na wsparciu leczenia zespołu uzależnienia od nikotyny.
Przykładem takich działań jest obwieszczenie Prezesa Agencji Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji z dnia 7 kwietnia 2023 r. w sprawie taryf świadczeń
gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (raport AOTMiT w załączeniu).
Przedstawione w obwieszczeniu taryfy są wyższe od wcześniejszych od 40 do 285%. W
dniu 15 czerwca 2023 r. NFZ, na podstawie ww. obwieszczenia AOTMiT-u, dokonał
analogicznej aktualizacji wyceny omawianych świadczeń.
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że dynamiczny rozwój rynku jednorazowych
papierosów elektronicznych znacząco zwiększa ryzyko zwiększonego dostępu młodych
ludzi do wyrobów tytoniowych. Mając to na uwadze w dniu 11 czerwca 2025 r. do
konsultacji publicznych został przekazany projekt ustawy mający na celu zakaz sprzedaży
ww. produktów.
Dodatkowo w dniu 21 maja 2025 r. Sejm RP przyjął projekt ustawy mający na celu
uregulowanie rynku płynów beznikotynowych do elektronicznych papierosów oraz
woreczków nikotynowych. Zaproponowane regulacje mają za zadanie objęcie przepisami
ustawowymi tzw. „płyny beznikotynowe” do elektronicznych papierosów. Wyroby te
stanowią wyraźne zagrożenie dla zdrowia publicznego, w szczególności młodego pokolenia
i osób niepalących. Obecnie ww. projekt ustawy został przekazany pod obrady Senatu RP.
Ponadto, w dniu 2 kwietnia 2025 r., w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej została
opublikowana ustawa z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed
następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, która implementuje do prawa
krajowego przepisów dyrektywy delegowanej (UE) 2022/2100 z dnia 29 czerwca 2022 r.
zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE w odniesieniu do
zniesienia niektórych zwolnień w przypadku podgrzewanych wyrobów tytoniowych.
Przedmiotowe regulacje wprowadzają zakaz stosowania aromatów charakterystycznych, w
tym aromatu mentolowego, w podgrzewanych wyrobach tytoniowych.
Ad 2. Czy w ramach profilaktyki wtórnej planowane jest przygotowanie szerokiej kampanii
dotyczącej Programu Wykrywania Raka Płuca z użyciem niskodawkowej tomografii
komputerowej? oraz 3. Na jakim etapie są prace mające na celu włączenie do koszyka
świadczeń gwarantowanych Programu Wykrywania Raka Płuca z użyciem niskodawkowej
tomografii komputerowej?
Uchwałą nr 45/2025 Krajowa Rada Onkologiczna w dniu 6 lutego 2025 r.
zarekomendowała wprowadzenie świadczenia „Wczesne wykrywanie raka płuca u osób ze
zwiększonym, zdefiniowanym ryzykiem zachorowania, za pomocą niskodawkowej
tomografii komputerowej (NDTK), powtarzanej według zwalidowanych standardów
medycznych w określonych interwałach czasowych ze zintegrowanym, aktywnym
poradnictwem antytytoniowym” jako świadczenia gwarantowanego. Obecnie w
Departamencie Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia trwają prace analityczne dotyczące
Karty Świadczenia Opieki Zdrowotnej w tym zakresie.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ad 4. Kiedy Ministerstwo Zdrowia planuje udostępnienie pacjentom z rakiem płuca
immunochemioterapie, których celem jest zapobieganie nawrotom, a nawet wyleczenie
choroby nowotworowej?
Należy wskazać, że objęcie refundacją nowych terapii w leczeniu raka płuca, w tym
immunochemioterapii, planowane jest od 1 lipca 2025 r. zgodnie z opublikowanym w dniu
12 czerwca 2025 r. projektem obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu
refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
oraz wyrobów medycznych, który wejdzie w życie 1 lipca 2025 r. Szczegółowe informacje o
nowych wskazaniach w leczeniu raka płuca zamieszczono w poniżej tabeli.
Programy lekowe i chemioterapia
Nowe wskazania onkologiczne
Lp. Nazwa
leku
Substancja
czynna
Numer programu
lekowego/załącznika
chemioterapii
Nazwa programu
lekowego/
Załącznika
chemioterapii
Doprecyzowanie wskazania
1. Keytruda
pembrolizumab B.6
LECZENIE
CHORYCH NA
RAKA PŁUCA (ICD-
10: C34) ORAZ
MIĘDZYBŁONIAKA
OPŁUCNEJ (ICD-
10: C45)
Leczenie okołooperacyjne pacjentów z NDRP,
niezależnie od statusu PD-L1. Leczenie
obejmuje zastosowanie pembrolizumabu w
skojarzeniu z neoadjuwantową chemioterapią
opartą na związkach platyny przed zabiegiem
chirurgicznym, a następnie kontynuację
leczenia pembrolizumabem w monoterapii po
zabiegu chirurgicznym.
2. Keytruda
pembrolizumab B.6
LECZENIE
CHORYCH NA
RAKA PŁUCA (ICD-
10: C34) ORAZ
MIĘDZYBŁONIAKA
OPŁUCNEJ (ICD-
10: C45)
Leczenie uzupełniające pembrolizumabem w
monoterapii u pacjentów z NDRP po
radykalnym leczeniu chirurgicznym i
adjuwantowej chemioterapii, u których
występuje ekspresja PD-L1 < 50%.
3. Tagrisso
ozymertynib B.6
LECZENIE
CHORYCH NA
RAKA PŁUCA (ICD-
10: C34) ORAZ
MIĘDZYBŁONIAKA
OPŁUCNEJ (ICD-
10: C45)
Leczenie I linii ozymertynibem w skojarzeniu
z chemioterapią chorych na miejscowo
zaawansowanego lub przerzutowego
niedrobnokomórkowego raka płuca z mutacją
w genie EGFR.
Ad 5. Czy Ministerstwo Zdrowia pracuje nad wdrożeniem świadczenia kompleksowej
diagnostyki oraz leczenia raka płuca, tj. Lung Cancer Unitów?
W związku z przesłanymi rekomendacjami przygotowanymi przez Krajową Radę
Onkologiczną w przedmiotowej sprawie Minister Zdrowia zlecił Prezesowi Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji przygotowanie aktualizacji opracowań dotyczących
LCU, jak również zlecił przygotowanie rekomendacji w sprawie zakwalifikowania
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
kompleksowej opieki onkologicznej nad pacjentami z nowotworem płuc i innymi
nowotworami klatki piersiowe jako świadczenia gwarantowanego. Rekomendacja oraz
zaktualizowane opracowania Prezes AOTMiT przekazał 9 maja 2025 r. Obecnie w
Departamencie Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia trwają prace analityczne obejmujące
przesłane opracowania. Po zakończonych pracach rozpocznie się proces legislacyjny.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --